Խնդրում եմ համոզվել, որ ամեն անգամ նոր գրառում ավելացնելիս նախորդ տեսանյութերի համար միացված է lazy loading-ը։
ԱՏՁՄ 25-րդ հոբելյանական համաժողովն ավարտվել է: Տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքում ձևավորվել է միության Խորհրդի նոր կազմ: Ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է նաև ԱՏՁՄ նոր նախագահ՝ Արմեն Քոչարյանը: Այս հաղորդումը, սակայն, ձայնագրվել է համաժողովից երկու օր առաջ: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը բացատրում է, թե կառույցի համար ինչու են կարևոր արարողակարգը, թափանցիկ ընտրությունները և ինստիտուցիոնալ հիշողությունը: ԱՏՁՄ-ն ունի հստակ ձևակերպված առաքելություն և գործիքակազմ՝ իր նպատակներին հասնելու համար:
Stan-ը (Science and Technology Angels Network) պատմում է, թե ինչպես է կայանում և ընդլայնվում հայկական ստարտափ էկոհամակարգը: Ինչպես կարող է ստարտափը դուրս գալ Հայաստանի սահմաններից և մտնել գլոբալ շուկա: Stan ընկերությունը համոզված է, պետք է շեշտը դնել թիմերի վրա, ներդրողները պետք է խիստ լինեն, որպեսզի գումարը չդառնա միայն գրաֆիկով հավաքած արդյունք, այլ իսկապես ստեղծի ուժեղ, ինքնուրույն ու մրցունակ նախագծեր:
«Prompt»-ը գինի է, որի բաղադրատոմսը առաջարկել է Արհեստական բանականությունը։ Մարդուն մնացել է պարզապես իրականություն դարձնել թվային առաջարկը։ Այսօր գինին արդեն հայկական շուկայում է։ Փորձեք արհեստական բանականության առաջարկած իրական համը։
Հաղորդումը նվիրված է «Դասավանդիր Հայաստան» կրթական ծրագրին։ Ծրագիրը հիմնադրվել է կրթական համակարգում դրական փոփոխություններ խթանելու և հատկապես մարզերի դպրոցներում որակյալ կրթություն ապահովելու նպատակով։ Տասը տարի առաջ դրա հիմնական նպատակը նվիրված և պատրաստված երիտասարդներին դասավանդման ոլորտ ներգրավելն էր։ Այսօր ծրագիրը շարունակաբար զարգանում է՝ ներառելով նորարարական կրթական մեթոդներ, առաջնորդության ձևավորում և համայնքային ներգրավվածություն։ Տարիների ընթացքում հնարավոր է դարձել բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը և ձևավորել սովորողների մոտ գիտելիքի հանդեպ ավելի մեծ հետաքրքրություն։ Ծրագրի շրջանակում ուսուցիչը կարևոր դեր ունի՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես դասավանդող, այլ նաև որպես առաջնորդ և փոփոխությունների նախաձեռնող։
Հաղորդման հյուրը «Globbing» ընկերության հիմնադիրն է, ով ներկայացնում է օնլայն գնումների զարգացումը, ընկերության ստեղծման պատմությունը և գործունեության ընդլայնումը։ Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվում «Globbin»-ի ծավալների աճին, ծառայությունների սփռվածությանը ինչպես հայկական շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Քննարկվում է նաև, թե ինչպես է օնլայն առևտուրը փոխել գնումների մշակույթը՝ բարձրացնելով որակի, արագության և հասանելիության չափանիշները։
Պատկերացրեք տարիներ շարունակ կառուցում եք ընկերություն: Հասնում եք որոշակի հաջողությունների: Այնուհետև դրսից գալիս է օտարերկրյա ներդրողը և…Հենց այստեղ սցենարները կարող են տարբեր լինել: Ձեր ընկերությունը կարող է կուլ գնալ էլ ավելի խոշոր ձկներին, կարող է նաև նոր թռիչքուղի գտնել: Սա է առողջ էկոհամակարգի հիմքը: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկումը նվիրված է օտարերկրյա կապիտալին: Այն բացում է հնարավորություններ, բայց կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել: Եվ չնայած բոլոր կնճռոտ հարցերին՝ օտարերկրյա կապիտալը երկրում նախևառաջ վկայում է այն մասին, որ պետությունն ունի ռեսուրս՝ մարդկանց, թիմերի, մտքերի և երազանքի տեսքով:
Նորարարական, հուսալի և բարձրորակ տեխնոլոգիական լուծումներ. DataArt-ը վստահ քայլերով է առաջ գնում՝ համագործակցելով համաշխարհային շուկայի առաջատարների հետ: 2019 թվականին հասնելով Հայաստան՝ կարճ ժամանակում դարձել է կայուն աճի և զարգացման օրինակ՝ մշտապես ընդլայնելով ծրագրերի շրջանակն ու հավակնությունները։ Ընկերության գլխավոր շարժիչ ուժը մարդկային ռեսուրսն է․ Հայաստանում աշխատող մասնագետները աչքի են ընկնում նվիրվածությամբ, աշխատասիրությամբ և պրոֆեսիոնալիզմով։ Սա ոչ միայն արժեք է, այլև իրական մրցակցային առավելություն միջազգային շուկայում։
Spark Work-ը կառուցում է թիմային մշակույթ, որտեղ յուրաքանչյուր գաղափար դառնում է թիմակիցների սեփականությունը։ Երբ աշխատողը իրեն տեսնում է գաղափարի մեջ, ճանապարհը դառնում է ընդհանուր, ուժն՝ ավելի մեծ։ Չնայած միջազգային ակտիվ աճին, ընկերության հիմնական թիրախային շուկան մնում է Հայաստանը, և հենց այստեղ է ձևավորվում հաջողությունը։
Հաղորդման հյուրը Դավիթ Աբովյանն է՝ ArtGroup-ի ղեկավարը։ Այս ընկերությունը խոստանում է նորարարական լուծումներ, այդ թվում նաև շինարարական ոլորոտում: ArtGroup-ը կառուցապատող է, բայց ոչ սովորական, այլ ՝ տվյալների կենտրոնների։ Վերջին մեծ նախագծերից մեկն, օրինակ, ԵՊՀ-ի դատակենտրոնի ենթակառուցվածքն էր։ Տեխնոլոգիաները բաց երկնքի տակ չեն զարգանում, այլ պահանջում են նույնքան տեխնոլոգիական «տանիք»։ ArtGroup-ը հենց այդպիսի բարձրտեխնոլոգիական շինարարության վրա է կենտրոնացած։
Հայաստանը մի երկիր է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ աչք փակել տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա։ Իր հեղինակային հաղորդման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, որ նորարարության ուժը կախված չէ երկրի հարստությունից։ Տեխնոլոգիաների մեջ ներդրում անելու համար առաջին հերթին պետք է հեռատեսություն, ցանկություն և հավատ՝ սեփական երկրի ներուժի հանդեպ։ Կարապետյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում վենչուրային ներդրումների վրա՝ նշելով, որ դրանք ոչ միայն ֆինանսական ռիսկ են, այլ նաև ապագայի հանդեպ վստահության դրսևորում։
Ստրատափ հիմնելը գործի մի մասն է։ Շատ ավելի կարևոր է կարողանալ այն պաշտպանել։ Աշխարհում յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական մտքի ետևից հազարավոր «որսորդներ» են ընկած։ Ստարտափերում ամենաթանկ արժեքը ոչ միայն գաղափարն է, այլ դրա իրավական պաշտպանությունը։ Աշխարհում ամեն օր ծնվող նոր տեխնոլոգիաներին զուգահեռ կարող է անհետանալ ստեղծած արժեքը: Շատերը դեռ հավատում են մեկ վտանգավոր միֆի` բանավոր պայմանավորվածությունը բավական է։ Կոդը գրում է կոնկրետ մարդը, և եթե պայմանագրում դա հստակ չես նշում, մի օր կարող ես պարզել, որ քո ստեղծած բիզնեսի սեփականատերը դու չես։ Open Source-ը կարող է լինել արագ լուծում, բայց նաև ռումբ՝ սխալ կիառության դեպքում։
«Արմաթ» աշխատանոցների ստեղծումը մարզերում ու սահմանամերձ համայնքներում հնարավոր է դարձել նաև Հայ կրթական հիմնարկության հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ։ Գրասենյակի ղեկավարն ընդգծում է՝ իրենք ձգտում են ստեղծել հավասար կրթական հնարավորություններ։ Արմաթը կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական հմտությունների, այլև ստեղծարար մտածողության ու ինքնավստահության ձևավորման համար: Գրասենյակը կարևորում է մեծ գաղափարների կողքին կանգնելու անհրաժեշտությունը՝ վստահ լինելով, որ Արմաթը դրանցից մեկն է։
Մեկ քայլ առաջ իմպլանտների և պրոթեզների արտադրության ոլորտում: Հայաստանյան «Hybrid Technologies» ընկերությունը ներկայացնում է աշխարհում եզակի 4D իմպլանտներ։ Նորարարությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություն է բացում՝ դառնալ առողջապահական զբուսաշրջության տարածաշրջանային կենտրոն։
Հայաստանում շատերը կարծում են, որ նորարարական լուծումների ոլորտում ներդրում են կատարում բացառապես հարուստ երկրները: Իրականությունը, սակայն, այլ է: Ոչ թե զարգացած, այլ զարգացող երկրներն են, որ ավելի շատ կարիք ունեն ներդրումների նորարարության մեջ: Այսօրվա հարուստ պետությունները աշխարհի հզորների շարքում իրենց տեղը գրավել են ժամանակին ինովացիոն տեխնոլոգիաներ զարգացնելով: Տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս «անցնել» զարգացման որոշ փուլերի վրայով և անմիջապես կիրառել ժամանակակից լուծումներ՝ առողջապահությունից մինչև ֆինանսական ծառայություններ։ Նորարար ձեռնարկությունները ստեղծում են բարձրարժեք աշխատատեղեր, զարգացնում տեղական տաղանդներ և նպաստում գիտելիքահեն տնտեսության ձևավորմանը։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը այս թողարկման ընթացքում խոսել է նորարարության և ներդրումների մասին:
Կարեն Վարդանյանը կդառնար 62 տարեկան: Տեխնոլոգիական մեծ հայը հեռացավ` թողնելով տեսլական, գաղափար ու «Արմաթ»-ներ: ԱՏՁՄ ստեղծման պահին հիմնադիր ընկերությունները ընդամենը 7-ն էին, այսօր թիվը հասել է 262-ի: Կենաց սիրող և տեսաբանությամբ զբաղվող հայ մարդկանց մեջ նա եզակի էր, որ քայլում էր ժամանակից առաջ: Պետական շահը՝ առաջին տեղում, տեխնոլոգիաների «վազքը»՝ անհետաձգելի: Սա նրա տեսլականն էր, որին այսօր լծված է օրեցօր ընդլայնվող մի աբողջ համայնք:
Ու՞մն են իրականում «Արմաթ» աշխատանոցները: Հաճախ են այս հարցը տալիս։ Պատասխանը հստակ է՝ տեխնոլոգիական համայնքինն ու հայ ժողովրդինը: Այս նվերը լավագույն ժառանգություններից է, որ թողել է Կարեն Վարդանյանը: Աշխատանոցներում նախևառաջ պատրաստում են հայ ճարտարագետներ՝ տարբերվող, հնարամիտ, համաշխարհային հարմարավետ ճարտարագիտական հունին հակառակ ընթացող։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի խոսքով՝ «Արմաթ»-ը երբեք որևէ նախագծի հետ չի մրցում: Այն երազանքների մրցույթում առաջին հորիզոնականում է:
Խաղերի ոլորտը շարունակ զարգանում է։ Այստեղ տարածությունն ու ժամանակը ձգվում են այնքան, որքան մարդու կրեատիվությունը։ Այս թողարկման հյուրը Noor Games խաղային ընկերության հիմնադիրն է։ Նա պատմում է խաղերի ստեղծման ուղու, փուլային զարգացման կարևորության և մեծ խաղեր ստեղծող թիմի մաս դառնալու փորձի մասին։ խաղերը պետք չէ դիտարկել միայն բացասական լույսի ներքո․ ցանկացած ճիշտ մշակված խաղ իր մեջ ունի դրական կողմեր՝ կրթական, ստեղծագործական ու հաղորդակցական հնարավորություններ: Դրանք կարող են զարգացնել խաղացողին:
Հայաստանի Ինքնավար Ռոբոտների 17-րդ Առաջնությունը՝ ArmRobotics 2025-ը կրկին ապացուցեց, որ մեր ազգային սպորտաձևերի մեջ ռոբոտաշինությունը կարող է առաջին տեղը զբաղեցնել: Առաջատար Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների Միության (ԱՏՁՄ) տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, թե ինչպես անցավ մրցույթն այս տարի: Նա նաև խոսում է Հայաստանում գյուղատնտեսության մասին: Այս ոլորտը տեխնոլոգիական սովի մեջ է ապրում: Մինչդեռ ամբողջ աշխարհում ՏՏ-ն գյուղատնտեսության կարևոր մասն է: Սարգիս Կարապետյանի խոսքով հաջորդ տարի ArmRobotics մրցույթը նվիրված կլինի հենց գյուղատնտեսությանը:
Նոյեմբերի 21-ին ԱՏՁՄ-ում ներկայացվել է ՏՏ ոլորտի վերաբերյալ վերջին ուսումնասիրությունը, որը ներկայացնում է շուկայի ներկա պատկերը՝ ինչպե՞ս են մասնագետները դիմում աշխատանքի, ո՞ր հմտություններն են պահանջված, ինքա՞ն են կաազմում աշխատավարձերը և ո՞ր հարթակներն են առավել արդյունավետ աշխատանքի որոնման համար։
«Արմաթ» ճարտարագիտական աշխատանոցների նախաձեռնությունը նպատակ ունի զարգացնել դպրոցականների տեխնիկական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումն ու թիմային աշխատանքը։ Դասավանդողները «Արմաթ»-ում երեխաներին փոխանցում են ծրագրավորման, էլեկտրոնիկայի, մեխանիկայի և ռոբոտաշինության հիմունքներ՝ կիրառելով փորձառական ուսուցման մեթոդներ։ «Արմաթ»-ի ամենամեծ արժեքը թիմային աշխատանքն է․ սովորողները ոչ միայն սովորում են նախագծել և ծրագրել ռոբոտներ, այլև աշխատել խմբով:
Adobe-ն արդեն չորս տարի է ներկայություն ունի նաև Հայաստանում: Գրասենյակը գործում է որպես ստեղծարար և տեխնոլոգիական առաջատարության կարևոր հանգույց։ Ընկերությունը շեշտադրում է առողջ աշխատանքային միջավայրի ձևավորումը, թիմային համագործակցությունը և բաց հաղորդակցությունը։ Աշխատակիցներին առաջարկվում են ինչպես զարգացնող գործիքներ ու նորարարական նախագծերում ներգրավվածություն, այնպես էլ արտոնյալ պայմաններ ու ինքնազարգացման հստակ հնարավորություններ։ Adobe-ի նպատակն է շարունակաբար ընդլայնել գործող թիմը և ամրապնդել դիրքը տարածաշրջանի լավագույն տեխնոլոգիական գործատուների շարքում։
Այս թողարկման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրենը խոսում է տարբեր համայնքներից ու միություններից: Տեխնոլոգիական համայնքի օրինակով նա ցույց է տալիս միությունների միջև շփման, փորձի ու մտքի փոխանակման կարևորությունը: Առանձին խնդիր է պետություն-համայնքներ կապը: Երբ պաշտոնյաները պրոակտիվ քաղաքականություն են վարում, նրանք հաճախ են հանդիպում տարբեր կառույցների հետ: Բայց ի՞նչ անել, եթե պաշտոնյան այնքան էլ հետաքրքրված չէ իր գործով: Սարգիս Կարապետյանի կարծիքով այս խնդիրը կարելի է լուծել օրենսդրական մակարդակով ամրագրված մեխանիզմներով, որոնք անկախ պաշտոնյաների և կառավարության տարբերություններից, պետություն-համայնքներ շփումը կտեղափոխեն ինստիտուցիոնալ հարթակ:
Հաղորդման ընթացքում Armenian Code Academy-ի համահիմնադիր և տնօրեն Նարեկ Ասլիկյանն ներկայացրել է ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունները և ռազմավարական տեսլականը։ Նշում է՝ ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է ձևավորել մրցունակ մասնագետներ՝ թարմ ծրագրերով, արդիական գործիքներով և շուկայի պահանջներին համապատասխան հմտություններով։ Զրույցի ընթացքում ընդգծվեց, որ Armenian Code Academy–ն ոչ միայն կրթական հարթակ է, այլ նաև մասնագիտական աճի համար ստեղծված ամբողջական միջավայր:
Geovibe-ը զբաղվում է աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) մշակմամբ, տվյալների վիզուալիզացիայով ու տարածական անալիտիկ լուծումներով։ Ընկերության գլխավոր նպատակներից է առաջադրել նորարարական գործիքներ: Կիրառումը հնարավոր է բոլոր ոլորտներում՝ քաղաքաշինություն, բնապահպանություն, տրանսպորտ, տուրիզմ և այլն։ Համահիմնադիրը ներկայացրեց նաև վերջերս կազմակերպված միջոցառման մանրամասները, որի ընթացքում ներկայացվել էին նոր տեխնոլոգիական լուծումներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և GIS-ի կիրառական օրինակներ Հայաստանի ու տարածաշրջանի մակարդակում։
«Թեք հայեր» հաղորդաշարի այս թողարկումը նվիրված է տեխնոլոգիական առաջընթացին և վերջին տարիների նորարարություններին: Մանսավորապես՝ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը խոսում է արհեստական բանականության մասին: Արդյո՞ք այն կդառնա գրերի գյուտին հավասար նորարարություն և հիմնովին կփոխի աշխարհը: Հաղորդման ընթացքում Սարգիս Կարապետյանը նաև նշում է, որ այսօր Հայաստանի ՏՏ ոլորտը արդեն մրցում է ոչ միայն հմտությունների, այլ նաև իմաստների դաշտում՝ ստեղծելով պրոդուկտներ, որոնք փոխում են մեր իրականությունը:
Նրանք դեռ դպրոցական են, բայց մտքով արդեն մեծ ինժեներների հետ են կռիվ տալիս։ Արմաթի սաները պատմում են, թե ինչպես է հետաքրքրությունը վերածվում իրական նախագծերի, իսկ թիմային ջանքը՝ տպավորիչ արդյունքների միջազգային մրցույթներում։ Ճարտարագիտական կրթության Արմաթ ազգային ծրագրի ղեկավար Մայա Շահումյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկման հյուրերը միջազգային հեղինակավոր մրցաշարերում այս տարի երկրի և Արմաթի պատիվը բարձ պահած պատանի ճարտարագետներն են։
Վերազգային կազմակերպությունները՝ այս կամ այն երկիր մտնելով, բերում են կորպորատիվ լավագույն փորձն ու նպաստում տնտեսությունների զարգացմանը: PMA Armenia-ն հենց այդպիսի կառույցներից է։ Խոշոր հարկատու լինելուց բացի այն դարձել է նաև մեր երկրի գիաուսումնական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Հրանտ Խաչատրյանը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման Հայաստանի, թերևս, ամենաառաջադեմ մասնագետներից է։ Զրույց Firebird-ի կողմից ձևավորվող ԱԲ ենթակառուցվածքի, Հայաստանի ձեռք բերած սուպեր-համակարգչի և ոլորտի հեռանկարի մասին։
Krisp ընկերության աղմկոտ մեկնարկը սկսվեց հենց աղմուկի դեմ պայքարով: Հայաստանյան փոքր թիմը ստեղծեց մի ծրագիր, որը այսօր օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում՝ թույլ տալով մեկ հպումով ազատվել ֆոնային աղմուկից։ ՛՛Թեք Հսկաներ՛՛ հաղորդաշարի հյուրն է ԱՏՁՄ անդամ, Krisp ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանը: Նա պատմում է, թե ինչպես գաղափարը վերածվեց մեծ բիզնեսի, ինչ դժվարությունների են հանդիպել իրենց ճանապարհին և ինչ նոր նախագծեր են այսօր զարգացնում։ Խոսում է նաև տեխնոլոգիական ոլորտի նոր միտումների մասին՝ ինչպես է արհեստական բանականությունը փոխում մեր աշխատանքի, հաղորդակցության ու նույնիսկ մտածելու ձևը։
«Արմաթ» աշխատանոցների բացման որոշումը. ի՞նչ նպատակ ունի այն և ինչպե՞ս է իրականացվում. Երևանից՝ մարզեր։
Մեկնարկում է տեխնոլոգիական համայնքի տարվա գլխավոր տոնը: DigiTec 2025-ը խոստանում է անդադար տոն տեխնոլոգիական համայնքի և բոլոր հյուրերի համար: Առանց դադարների: 24 ժամ:
ԱՏՁՄ 25-րդ հոբելյանական համաժողովն ավարտվել է: Տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքում ձևավորվել է միության Խորհրդի նոր կազմ: Ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է նաև ԱՏՁՄ նոր նախագահ՝ Արմեն Քոչարյանը: Այս հաղորդումը, սակայն, ձայնագրվել է համաժողովից երկու օր առաջ: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը բացատրում է, թե կառույցի համար ինչու են կարևոր արարողակարգը, թափանցիկ ընտրությունները և ինստիտուցիոնալ հիշողությունը: ԱՏՁՄ-ն ունի հստակ ձևակերպված առաքելություն և գործիքակազմ՝ իր նպատակներին հասնելու համար:
Stan-ը (Science and Technology Angels Network) պատմում է, թե ինչպես է կայանում և ընդլայնվում հայկական ստարտափ էկոհամակարգը: Ինչպես կարող է ստարտափը դուրս գալ Հայաստանի սահմաններից և մտնել գլոբալ շուկա: Stan ընկերությունը համոզված է, պետք է շեշտը դնել թիմերի վրա, ներդրողները պետք է խիստ լինեն, որպեսզի գումարը չդառնա միայն գրաֆիկով հավաքած արդյունք, այլ իսկապես ստեղծի ուժեղ, ինքնուրույն ու մրցունակ նախագծեր:
«Prompt»-ը գինի է, որի բաղադրատոմսը առաջարկել է Արհեստական բանականությունը։ Մարդուն մնացել է պարզապես իրականություն դարձնել թվային առաջարկը։ Այսօր գինին արդեն հայկական շուկայում է։ Փորձեք արհեստական բանականության առաջարկած իրական համը։
Հաղորդումը նվիրված է «Դասավանդիր Հայաստան» կրթական ծրագրին։ Ծրագիրը հիմնադրվել է կրթական համակարգում դրական փոփոխություններ խթանելու և հատկապես մարզերի դպրոցներում որակյալ կրթություն ապահովելու նպատակով։ Տասը տարի առաջ դրա հիմնական նպատակը նվիրված և պատրաստված երիտասարդներին դասավանդման ոլորտ ներգրավելն էր։ Այսօր ծրագիրը շարունակաբար զարգանում է՝ ներառելով նորարարական կրթական մեթոդներ, առաջնորդության ձևավորում և համայնքային ներգրավվածություն։ Տարիների ընթացքում հնարավոր է դարձել բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը և ձևավորել սովորողների մոտ գիտելիքի հանդեպ ավելի մեծ հետաքրքրություն։ Ծրագրի շրջանակում ուսուցիչը կարևոր դեր ունի՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես դասավանդող, այլ նաև որպես առաջնորդ և փոփոխությունների նախաձեռնող։
Հաղորդման հյուրը «Globbing» ընկերության հիմնադիրն է, ով ներկայացնում է օնլայն գնումների զարգացումը, ընկերության ստեղծման պատմությունը և գործունեության ընդլայնումը։ Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվում «Globbin»-ի ծավալների աճին, ծառայությունների սփռվածությանը ինչպես հայկական շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Քննարկվում է նաև, թե ինչպես է օնլայն առևտուրը փոխել գնումների մշակույթը՝ բարձրացնելով որակի, արագության և հասանելիության չափանիշները։
Պատկերացրեք տարիներ շարունակ կառուցում եք ընկերություն: Հասնում եք որոշակի հաջողությունների: Այնուհետև դրսից գալիս է օտարերկրյա ներդրողը և…Հենց այստեղ սցենարները կարող են տարբեր լինել: Ձեր ընկերությունը կարող է կուլ գնալ էլ ավելի խոշոր ձկներին, կարող է նաև նոր թռիչքուղի գտնել: Սա է առողջ էկոհամակարգի հիմքը: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկումը նվիրված է օտարերկրյա կապիտալին: Այն բացում է հնարավորություններ, բայց կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել: Եվ չնայած բոլոր կնճռոտ հարցերին՝ օտարերկրյա կապիտալը երկրում նախևառաջ վկայում է այն մասին, որ պետությունն ունի ռեսուրս՝ մարդկանց, թիմերի, մտքերի և երազանքի տեսքով:
Նորարարական, հուսալի և բարձրորակ տեխնոլոգիական լուծումներ. DataArt-ը վստահ քայլերով է առաջ գնում՝ համագործակցելով համաշխարհային շուկայի առաջատարների հետ: 2019 թվականին հասնելով Հայաստան՝ կարճ ժամանակում դարձել է կայուն աճի և զարգացման օրինակ՝ մշտապես ընդլայնելով ծրագրերի շրջանակն ու հավակնությունները։ Ընկերության գլխավոր շարժիչ ուժը մարդկային ռեսուրսն է․ Հայաստանում աշխատող մասնագետները աչքի են ընկնում նվիրվածությամբ, աշխատասիրությամբ և պրոֆեսիոնալիզմով։ Սա ոչ միայն արժեք է, այլև իրական մրցակցային առավելություն միջազգային շուկայում։
Spark Work-ը կառուցում է թիմային մշակույթ, որտեղ յուրաքանչյուր գաղափար դառնում է թիմակիցների սեփականությունը։ Երբ աշխատողը իրեն տեսնում է գաղափարի մեջ, ճանապարհը դառնում է ընդհանուր, ուժն՝ ավելի մեծ։ Չնայած միջազգային ակտիվ աճին, ընկերության հիմնական թիրախային շուկան մնում է Հայաստանը, և հենց այստեղ է ձևավորվում հաջողությունը։
Հաղորդման հյուրը Դավիթ Աբովյանն է՝ ArtGroup-ի ղեկավարը։ Այս ընկերությունը խոստանում է նորարարական լուծումներ, այդ թվում նաև շինարարական ոլորոտում: ArtGroup-ը կառուցապատող է, բայց ոչ սովորական, այլ ՝ տվյալների կենտրոնների։ Վերջին մեծ նախագծերից մեկն, օրինակ, ԵՊՀ-ի դատակենտրոնի ենթակառուցվածքն էր։ Տեխնոլոգիաները բաց երկնքի տակ չեն զարգանում, այլ պահանջում են նույնքան տեխնոլոգիական «տանիք»։ ArtGroup-ը հենց այդպիսի բարձրտեխնոլոգիական շինարարության վրա է կենտրոնացած։
Հայաստանը մի երկիր է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ աչք փակել տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա։ Իր հեղինակային հաղորդման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, որ նորարարության ուժը կախված չէ երկրի հարստությունից։ Տեխնոլոգիաների մեջ ներդրում անելու համար առաջին հերթին պետք է հեռատեսություն, ցանկություն և հավատ՝ սեփական երկրի ներուժի հանդեպ։ Կարապետյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում վենչուրային ներդրումների վրա՝ նշելով, որ դրանք ոչ միայն ֆինանսական ռիսկ են, այլ նաև ապագայի հանդեպ վստահության դրսևորում։
Ստրատափ հիմնելը գործի մի մասն է։ Շատ ավելի կարևոր է կարողանալ այն պաշտպանել։ Աշխարհում յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական մտքի ետևից հազարավոր «որսորդներ» են ընկած։ Ստարտափերում ամենաթանկ արժեքը ոչ միայն գաղափարն է, այլ դրա իրավական պաշտպանությունը։ Աշխարհում ամեն օր ծնվող նոր տեխնոլոգիաներին զուգահեռ կարող է անհետանալ ստեղծած արժեքը: Շատերը դեռ հավատում են մեկ վտանգավոր միֆի` բանավոր պայմանավորվածությունը բավական է։ Կոդը գրում է կոնկրետ մարդը, և եթե պայմանագրում դա հստակ չես նշում, մի օր կարող ես պարզել, որ քո ստեղծած բիզնեսի սեփականատերը դու չես։ Open Source-ը կարող է լինել արագ լուծում, բայց նաև ռումբ՝ սխալ կիառության դեպքում։
«Արմաթ» աշխատանոցների ստեղծումը մարզերում ու սահմանամերձ համայնքներում հնարավոր է դարձել նաև Հայ կրթական հիմնարկության հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ։ Գրասենյակի ղեկավարն ընդգծում է՝ իրենք ձգտում են ստեղծել հավասար կրթական հնարավորություններ։ Արմաթը կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական հմտությունների, այլև ստեղծարար մտածողության ու ինքնավստահության ձևավորման համար: Գրասենյակը կարևորում է մեծ գաղափարների կողքին կանգնելու անհրաժեշտությունը՝ վստահ լինելով, որ Արմաթը դրանցից մեկն է։
Մեկ քայլ առաջ իմպլանտների և պրոթեզների արտադրության ոլորտում: Հայաստանյան «Hybrid Technologies» ընկերությունը ներկայացնում է աշխարհում եզակի 4D իմպլանտներ։ Նորարարությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություն է բացում՝ դառնալ առողջապահական զբուսաշրջության տարածաշրջանային կենտրոն։
Հայաստանում շատերը կարծում են, որ նորարարական լուծումների ոլորտում ներդրում են կատարում բացառապես հարուստ երկրները: Իրականությունը, սակայն, այլ է: Ոչ թե զարգացած, այլ զարգացող երկրներն են, որ ավելի շատ կարիք ունեն ներդրումների նորարարության մեջ: Այսօրվա հարուստ պետությունները աշխարհի հզորների շարքում իրենց տեղը գրավել են ժամանակին ինովացիոն տեխնոլոգիաներ զարգացնելով: Տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս «անցնել» զարգացման որոշ փուլերի վրայով և անմիջապես կիրառել ժամանակակից լուծումներ՝ առողջապահությունից մինչև ֆինանսական ծառայություններ։ Նորարար ձեռնարկությունները ստեղծում են բարձրարժեք աշխատատեղեր, զարգացնում տեղական տաղանդներ և նպաստում գիտելիքահեն տնտեսության ձևավորմանը։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը այս թողարկման ընթացքում խոսել է նորարարության և ներդրումների մասին:
Կարեն Վարդանյանը կդառնար 62 տարեկան: Տեխնոլոգիական մեծ հայը հեռացավ` թողնելով տեսլական, գաղափար ու «Արմաթ»-ներ: ԱՏՁՄ ստեղծման պահին հիմնադիր ընկերությունները ընդամենը 7-ն էին, այսօր թիվը հասել է 262-ի: Կենաց սիրող և տեսաբանությամբ զբաղվող հայ մարդկանց մեջ նա եզակի էր, որ քայլում էր ժամանակից առաջ: Պետական շահը՝ առաջին տեղում, տեխնոլոգիաների «վազքը»՝ անհետաձգելի: Սա նրա տեսլականն էր, որին այսօր լծված է օրեցօր ընդլայնվող մի աբողջ համայնք:
Ու՞մն են իրականում «Արմաթ» աշխատանոցները: Հաճախ են այս հարցը տալիս։ Պատասխանը հստակ է՝ տեխնոլոգիական համայնքինն ու հայ ժողովրդինը: Այս նվերը լավագույն ժառանգություններից է, որ թողել է Կարեն Վարդանյանը: Աշխատանոցներում նախևառաջ պատրաստում են հայ ճարտարագետներ՝ տարբերվող, հնարամիտ, համաշխարհային հարմարավետ ճարտարագիտական հունին հակառակ ընթացող։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի խոսքով՝ «Արմաթ»-ը երբեք որևէ նախագծի հետ չի մրցում: Այն երազանքների մրցույթում առաջին հորիզոնականում է:
Խաղերի ոլորտը շարունակ զարգանում է։ Այստեղ տարածությունն ու ժամանակը ձգվում են այնքան, որքան մարդու կրեատիվությունը։ Այս թողարկման հյուրը Noor Games խաղային ընկերության հիմնադիրն է։ Նա պատմում է խաղերի ստեղծման ուղու, փուլային զարգացման կարևորության և մեծ խաղեր ստեղծող թիմի մաս դառնալու փորձի մասին։ խաղերը պետք չէ դիտարկել միայն բացասական լույսի ներքո․ ցանկացած ճիշտ մշակված խաղ իր մեջ ունի դրական կողմեր՝ կրթական, ստեղծագործական ու հաղորդակցական հնարավորություններ: Դրանք կարող են զարգացնել խաղացողին:
Հայաստանի Ինքնավար Ռոբոտների 17-րդ Առաջնությունը՝ ArmRobotics 2025-ը կրկին ապացուցեց, որ մեր ազգային սպորտաձևերի մեջ ռոբոտաշինությունը կարող է առաջին տեղը զբաղեցնել: Առաջատար Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների Միության (ԱՏՁՄ) տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, թե ինչպես անցավ մրցույթն այս տարի: Նա նաև խոսում է Հայաստանում գյուղատնտեսության մասին: Այս ոլորտը տեխնոլոգիական սովի մեջ է ապրում: Մինչդեռ ամբողջ աշխարհում ՏՏ-ն գյուղատնտեսության կարևոր մասն է: Սարգիս Կարապետյանի խոսքով հաջորդ տարի ArmRobotics մրցույթը նվիրված կլինի հենց գյուղատնտեսությանը:
Նոյեմբերի 21-ին ԱՏՁՄ-ում ներկայացվել է ՏՏ ոլորտի վերաբերյալ վերջին ուսումնասիրությունը, որը ներկայացնում է շուկայի ներկա պատկերը՝ ինչպե՞ս են մասնագետները դիմում աշխատանքի, ո՞ր հմտություններն են պահանջված, ինքա՞ն են կաազմում աշխատավարձերը և ո՞ր հարթակներն են առավել արդյունավետ աշխատանքի որոնման համար։
«Արմաթ» ճարտարագիտական աշխատանոցների նախաձեռնությունը նպատակ ունի զարգացնել դպրոցականների տեխնիկական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումն ու թիմային աշխատանքը։ Դասավանդողները «Արմաթ»-ում երեխաներին փոխանցում են ծրագրավորման, էլեկտրոնիկայի, մեխանիկայի և ռոբոտաշինության հիմունքներ՝ կիրառելով փորձառական ուսուցման մեթոդներ։ «Արմաթ»-ի ամենամեծ արժեքը թիմային աշխատանքն է․ սովորողները ոչ միայն սովորում են նախագծել և ծրագրել ռոբոտներ, այլև աշխատել խմբով:
Adobe-ն արդեն չորս տարի է ներկայություն ունի նաև Հայաստանում: Գրասենյակը գործում է որպես ստեղծարար և տեխնոլոգիական առաջատարության կարևոր հանգույց։ Ընկերությունը շեշտադրում է առողջ աշխատանքային միջավայրի ձևավորումը, թիմային համագործակցությունը և բաց հաղորդակցությունը։ Աշխատակիցներին առաջարկվում են ինչպես զարգացնող գործիքներ ու նորարարական նախագծերում ներգրավվածություն, այնպես էլ արտոնյալ պայմաններ ու ինքնազարգացման հստակ հնարավորություններ։ Adobe-ի նպատակն է շարունակաբար ընդլայնել գործող թիմը և ամրապնդել դիրքը տարածաշրջանի լավագույն տեխնոլոգիական գործատուների շարքում։
Այս թողարկման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրենը խոսում է տարբեր համայնքներից ու միություններից: Տեխնոլոգիական համայնքի օրինակով նա ցույց է տալիս միությունների միջև շփման, փորձի ու մտքի փոխանակման կարևորությունը: Առանձին խնդիր է պետություն-համայնքներ կապը: Երբ պաշտոնյաները պրոակտիվ քաղաքականություն են վարում, նրանք հաճախ են հանդիպում տարբեր կառույցների հետ: Բայց ի՞նչ անել, եթե պաշտոնյան այնքան էլ հետաքրքրված չէ իր գործով: Սարգիս Կարապետյանի կարծիքով այս խնդիրը կարելի է լուծել օրենսդրական մակարդակով ամրագրված մեխանիզմներով, որոնք անկախ պաշտոնյաների և կառավարության տարբերություններից, պետություն-համայնքներ շփումը կտեղափոխեն ինստիտուցիոնալ հարթակ:
Հաղորդման ընթացքում Armenian Code Academy-ի համահիմնադիր և տնօրեն Նարեկ Ասլիկյանն ներկայացրել է ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունները և ռազմավարական տեսլականը։ Նշում է՝ ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է ձևավորել մրցունակ մասնագետներ՝ թարմ ծրագրերով, արդիական գործիքներով և շուկայի պահանջներին համապատասխան հմտություններով։ Զրույցի ընթացքում ընդգծվեց, որ Armenian Code Academy–ն ոչ միայն կրթական հարթակ է, այլ նաև մասնագիտական աճի համար ստեղծված ամբողջական միջավայր:
Geovibe-ը զբաղվում է աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) մշակմամբ, տվյալների վիզուալիզացիայով ու տարածական անալիտիկ լուծումներով։ Ընկերության գլխավոր նպատակներից է առաջադրել նորարարական գործիքներ: Կիրառումը հնարավոր է բոլոր ոլորտներում՝ քաղաքաշինություն, բնապահպանություն, տրանսպորտ, տուրիզմ և այլն։ Համահիմնադիրը ներկայացրեց նաև վերջերս կազմակերպված միջոցառման մանրամասները, որի ընթացքում ներկայացվել էին նոր տեխնոլոգիական լուծումներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և GIS-ի կիրառական օրինակներ Հայաստանի ու տարածաշրջանի մակարդակում։
«Թեք հայեր» հաղորդաշարի այս թողարկումը նվիրված է տեխնոլոգիական առաջընթացին և վերջին տարիների նորարարություններին: Մանսավորապես՝ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը խոսում է արհեստական բանականության մասին: Արդյո՞ք այն կդառնա գրերի գյուտին հավասար նորարարություն և հիմնովին կփոխի աշխարհը: Հաղորդման ընթացքում Սարգիս Կարապետյանը նաև նշում է, որ այսօր Հայաստանի ՏՏ ոլորտը արդեն մրցում է ոչ միայն հմտությունների, այլ նաև իմաստների դաշտում՝ ստեղծելով պրոդուկտներ, որոնք փոխում են մեր իրականությունը:
Նրանք դեռ դպրոցական են, բայց մտքով արդեն մեծ ինժեներների հետ են կռիվ տալիս։ Արմաթի սաները պատմում են, թե ինչպես է հետաքրքրությունը վերածվում իրական նախագծերի, իսկ թիմային ջանքը՝ տպավորիչ արդյունքների միջազգային մրցույթներում։ Ճարտարագիտական կրթության Արմաթ ազգային ծրագրի ղեկավար Մայա Շահումյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկման հյուրերը միջազգային հեղինակավոր մրցաշարերում այս տարի երկրի և Արմաթի պատիվը բարձ պահած պատանի ճարտարագետներն են։
Վերազգային կազմակերպությունները՝ այս կամ այն երկիր մտնելով, բերում են կորպորատիվ լավագույն փորձն ու նպաստում տնտեսությունների զարգացմանը: PMA Armenia-ն հենց այդպիսի կառույցներից է։ Խոշոր հարկատու լինելուց բացի այն դարձել է նաև մեր երկրի գիաուսումնական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Հրանտ Խաչատրյանը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման Հայաստանի, թերևս, ամենաառաջադեմ մասնագետներից է։ Զրույց Firebird-ի կողմից ձևավորվող ԱԲ ենթակառուցվածքի, Հայաստանի ձեռք բերած սուպեր-համակարգչի և ոլորտի հեռանկարի մասին։
Krisp ընկերության աղմկոտ մեկնարկը սկսվեց հենց աղմուկի դեմ պայքարով: Հայաստանյան փոքր թիմը ստեղծեց մի ծրագիր, որը այսօր օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում՝ թույլ տալով մեկ հպումով ազատվել ֆոնային աղմուկից։ ՛՛Թեք Հսկաներ՛՛ հաղորդաշարի հյուրն է ԱՏՁՄ անդամ, Krisp ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանը: Նա պատմում է, թե ինչպես գաղափարը վերածվեց մեծ բիզնեսի, ինչ դժվարությունների են հանդիպել իրենց ճանապարհին և ինչ նոր նախագծեր են այսօր զարգացնում։ Խոսում է նաև տեխնոլոգիական ոլորտի նոր միտումների մասին՝ ինչպես է արհեստական բանականությունը փոխում մեր աշխատանքի, հաղորդակցության ու նույնիսկ մտածելու ձևը։
«Արմաթ» աշխատանոցների բացման որոշումը. ի՞նչ նպատակ ունի այն և ինչպե՞ս է իրականացվում. Երևանից՝ մարզեր։
Մեկնարկում է տեխնոլոգիական համայնքի տարվա գլխավոր տոնը: DigiTec 2025-ը խոստանում է անդադար տոն տեխնոլոգիական համայնքի և բոլոր հյուրերի համար: Առանց դադարների: 24 ժամ:
ԱՏՁՄ 25-րդ հոբելյանական համաժողովն ավարտվել է: Տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքում ձևավորվել է միության Խորհրդի նոր կազմ: Ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է նաև ԱՏՁՄ նոր նախագահ՝ Արմեն Քոչարյանը: Այս հաղորդումը, սակայն, ձայնագրվել է համաժողովից երկու օր առաջ: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը բացատրում է, թե կառույցի համար ինչու են կարևոր արարողակարգը, թափանցիկ ընտրությունները և ինստիտուցիոնալ հիշողությունը: ԱՏՁՄ-ն ունի հստակ ձևակերպված առաքելություն և գործիքակազմ՝ իր նպատակներին հասնելու համար:
Stan-ը (Science and Technology Angels Network) պատմում է, թե ինչպես է կայանում և ընդլայնվում հայկական ստարտափ էկոհամակարգը: Ինչպես կարող է ստարտափը դուրս գալ Հայաստանի սահմաններից և մտնել գլոբալ շուկա: Stan ընկերությունը համոզված է, պետք է շեշտը դնել թիմերի վրա, ներդրողները պետք է խիստ լինեն, որպեսզի գումարը չդառնա միայն գրաֆիկով հավաքած արդյունք, այլ իսկապես ստեղծի ուժեղ, ինքնուրույն ու մրցունակ նախագծեր:
«Prompt»-ը գինի է, որի բաղադրատոմսը առաջարկել է Արհեստական բանականությունը։ Մարդուն մնացել է պարզապես իրականություն դարձնել թվային առաջարկը։ Այսօր գինին արդեն հայկական շուկայում է։ Փորձեք արհեստական բանականության առաջարկած իրական համը։
Հաղորդումը նվիրված է «Դասավանդիր Հայաստան» կրթական ծրագրին։ Ծրագիրը հիմնադրվել է կրթական համակարգում դրական փոփոխություններ խթանելու և հատկապես մարզերի դպրոցներում որակյալ կրթություն ապահովելու նպատակով։ Տասը տարի առաջ դրա հիմնական նպատակը նվիրված և պատրաստված երիտասարդներին դասավանդման ոլորտ ներգրավելն էր։ Այսօր ծրագիրը շարունակաբար զարգանում է՝ ներառելով նորարարական կրթական մեթոդներ, առաջնորդության ձևավորում և համայնքային ներգրավվածություն։ Տարիների ընթացքում հնարավոր է դարձել բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը և ձևավորել սովորողների մոտ գիտելիքի հանդեպ ավելի մեծ հետաքրքրություն։ Ծրագրի շրջանակում ուսուցիչը կարևոր դեր ունի՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես դասավանդող, այլ նաև որպես առաջնորդ և փոփոխությունների նախաձեռնող։
Հաղորդման հյուրը «Globbing» ընկերության հիմնադիրն է, ով ներկայացնում է օնլայն գնումների զարգացումը, ընկերության ստեղծման պատմությունը և գործունեության ընդլայնումը։ Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվում «Globbin»-ի ծավալների աճին, ծառայությունների սփռվածությանը ինչպես հայկական շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Քննարկվում է նաև, թե ինչպես է օնլայն առևտուրը փոխել գնումների մշակույթը՝ բարձրացնելով որակի, արագության և հասանելիության չափանիշները։
Պատկերացրեք տարիներ շարունակ կառուցում եք ընկերություն: Հասնում եք որոշակի հաջողությունների: Այնուհետև դրսից գալիս է օտարերկրյա ներդրողը և…Հենց այստեղ սցենարները կարող են տարբեր լինել: Ձեր ընկերությունը կարող է կուլ գնալ էլ ավելի խոշոր ձկներին, կարող է նաև նոր թռիչքուղի գտնել: Սա է առողջ էկոհամակարգի հիմքը: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկումը նվիրված է օտարերկրյա կապիտալին: Այն բացում է հնարավորություններ, բայց կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել: Եվ չնայած բոլոր կնճռոտ հարցերին՝ օտարերկրյա կապիտալը երկրում նախևառաջ վկայում է այն մասին, որ պետությունն ունի ռեսուրս՝ մարդկանց, թիմերի, մտքերի և երազանքի տեսքով:
Նորարարական, հուսալի և բարձրորակ տեխնոլոգիական լուծումներ. DataArt-ը վստահ քայլերով է առաջ գնում՝ համագործակցելով համաշխարհային շուկայի առաջատարների հետ: 2019 թվականին հասնելով Հայաստան՝ կարճ ժամանակում դարձել է կայուն աճի և զարգացման օրինակ՝ մշտապես ընդլայնելով ծրագրերի շրջանակն ու հավակնությունները։ Ընկերության գլխավոր շարժիչ ուժը մարդկային ռեսուրսն է․ Հայաստանում աշխատող մասնագետները աչքի են ընկնում նվիրվածությամբ, աշխատասիրությամբ և պրոֆեսիոնալիզմով։ Սա ոչ միայն արժեք է, այլև իրական մրցակցային առավելություն միջազգային շուկայում։
Spark Work-ը կառուցում է թիմային մշակույթ, որտեղ յուրաքանչյուր գաղափար դառնում է թիմակիցների սեփականությունը։ Երբ աշխատողը իրեն տեսնում է գաղափարի մեջ, ճանապարհը դառնում է ընդհանուր, ուժն՝ ավելի մեծ։ Չնայած միջազգային ակտիվ աճին, ընկերության հիմնական թիրախային շուկան մնում է Հայաստանը, և հենց այստեղ է ձևավորվում հաջողությունը։
Հաղորդման հյուրը Դավիթ Աբովյանն է՝ ArtGroup-ի ղեկավարը։ Այս ընկերությունը խոստանում է նորարարական լուծումներ, այդ թվում նաև շինարարական ոլորոտում: ArtGroup-ը կառուցապատող է, բայց ոչ սովորական, այլ ՝ տվյալների կենտրոնների։ Վերջին մեծ նախագծերից մեկն, օրինակ, ԵՊՀ-ի դատակենտրոնի ենթակառուցվածքն էր։ Տեխնոլոգիաները բաց երկնքի տակ չեն զարգանում, այլ պահանջում են նույնքան տեխնոլոգիական «տանիք»։ ArtGroup-ը հենց այդպիսի բարձրտեխնոլոգիական շինարարության վրա է կենտրոնացած։
Հայաստանը մի երկիր է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ աչք փակել տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա։ Իր հեղինակային հաղորդման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, որ նորարարության ուժը կախված չէ երկրի հարստությունից։ Տեխնոլոգիաների մեջ ներդրում անելու համար առաջին հերթին պետք է հեռատեսություն, ցանկություն և հավատ՝ սեփական երկրի ներուժի հանդեպ։ Կարապետյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում վենչուրային ներդրումների վրա՝ նշելով, որ դրանք ոչ միայն ֆինանսական ռիսկ են, այլ նաև ապագայի հանդեպ վստահության դրսևորում։
Ստրատափ հիմնելը գործի մի մասն է։ Շատ ավելի կարևոր է կարողանալ այն պաշտպանել։ Աշխարհում յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական մտքի ետևից հազարավոր «որսորդներ» են ընկած։ Ստարտափերում ամենաթանկ արժեքը ոչ միայն գաղափարն է, այլ դրա իրավական պաշտպանությունը։ Աշխարհում ամեն օր ծնվող նոր տեխնոլոգիաներին զուգահեռ կարող է անհետանալ ստեղծած արժեքը: Շատերը դեռ հավատում են մեկ վտանգավոր միֆի` բանավոր պայմանավորվածությունը բավական է։ Կոդը գրում է կոնկրետ մարդը, և եթե պայմանագրում դա հստակ չես նշում, մի օր կարող ես պարզել, որ քո ստեղծած բիզնեսի սեփականատերը դու չես։ Open Source-ը կարող է լինել արագ լուծում, բայց նաև ռումբ՝ սխալ կիառության դեպքում։
«Արմաթ» աշխատանոցների ստեղծումը մարզերում ու սահմանամերձ համայնքներում հնարավոր է դարձել նաև Հայ կրթական հիմնարկության հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ։ Գրասենյակի ղեկավարն ընդգծում է՝ իրենք ձգտում են ստեղծել հավասար կրթական հնարավորություններ։ Արմաթը կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական հմտությունների, այլև ստեղծարար մտածողության ու ինքնավստահության ձևավորման համար: Գրասենյակը կարևորում է մեծ գաղափարների կողքին կանգնելու անհրաժեշտությունը՝ վստահ լինելով, որ Արմաթը դրանցից մեկն է։
Մեկ քայլ առաջ իմպլանտների և պրոթեզների արտադրության ոլորտում: Հայաստանյան «Hybrid Technologies» ընկերությունը ներկայացնում է աշխարհում եզակի 4D իմպլանտներ։ Նորարարությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություն է բացում՝ դառնալ առողջապահական զբուսաշրջության տարածաշրջանային կենտրոն։
Հայաստանում շատերը կարծում են, որ նորարարական լուծումների ոլորտում ներդրում են կատարում բացառապես հարուստ երկրները: Իրականությունը, սակայն, այլ է: Ոչ թե զարգացած, այլ զարգացող երկրներն են, որ ավելի շատ կարիք ունեն ներդրումների նորարարության մեջ: Այսօրվա հարուստ պետությունները աշխարհի հզորների շարքում իրենց տեղը գրավել են ժամանակին ինովացիոն տեխնոլոգիաներ զարգացնելով: Տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս «անցնել» զարգացման որոշ փուլերի վրայով և անմիջապես կիրառել ժամանակակից լուծումներ՝ առողջապահությունից մինչև ֆինանսական ծառայություններ։ Նորարար ձեռնարկությունները ստեղծում են բարձրարժեք աշխատատեղեր, զարգացնում տեղական տաղանդներ և նպաստում գիտելիքահեն տնտեսության ձևավորմանը։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը այս թողարկման ընթացքում խոսել է նորարարության և ներդրումների մասին:
Կարեն Վարդանյանը կդառնար 62 տարեկան: Տեխնոլոգիական մեծ հայը հեռացավ` թողնելով տեսլական, գաղափար ու «Արմաթ»-ներ: ԱՏՁՄ ստեղծման պահին հիմնադիր ընկերությունները ընդամենը 7-ն էին, այսօր թիվը հասել է 262-ի: Կենաց սիրող և տեսաբանությամբ զբաղվող հայ մարդկանց մեջ նա եզակի էր, որ քայլում էր ժամանակից առաջ: Պետական շահը՝ առաջին տեղում, տեխնոլոգիաների «վազքը»՝ անհետաձգելի: Սա նրա տեսլականն էր, որին այսօր լծված է օրեցօր ընդլայնվող մի աբողջ համայնք:
Ու՞մն են իրականում «Արմաթ» աշխատանոցները: Հաճախ են այս հարցը տալիս։ Պատասխանը հստակ է՝ տեխնոլոգիական համայնքինն ու հայ ժողովրդինը: Այս նվերը լավագույն ժառանգություններից է, որ թողել է Կարեն Վարդանյանը: Աշխատանոցներում նախևառաջ պատրաստում են հայ ճարտարագետներ՝ տարբերվող, հնարամիտ, համաշխարհային հարմարավետ ճարտարագիտական հունին հակառակ ընթացող։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի խոսքով՝ «Արմաթ»-ը երբեք որևէ նախագծի հետ չի մրցում: Այն երազանքների մրցույթում առաջին հորիզոնականում է:
Խաղերի ոլորտը շարունակ զարգանում է։ Այստեղ տարածությունն ու ժամանակը ձգվում են այնքան, որքան մարդու կրեատիվությունը։ Այս թողարկման հյուրը Noor Games խաղային ընկերության հիմնադիրն է։ Նա պատմում է խաղերի ստեղծման ուղու, փուլային զարգացման կարևորության և մեծ խաղեր ստեղծող թիմի մաս դառնալու փորձի մասին։ խաղերը պետք չէ դիտարկել միայն բացասական լույսի ներքո․ ցանկացած ճիշտ մշակված խաղ իր մեջ ունի դրական կողմեր՝ կրթական, ստեղծագործական ու հաղորդակցական հնարավորություններ: Դրանք կարող են զարգացնել խաղացողին:
Հայաստանի Ինքնավար Ռոբոտների 17-րդ Առաջնությունը՝ ArmRobotics 2025-ը կրկին ապացուցեց, որ մեր ազգային սպորտաձևերի մեջ ռոբոտաշինությունը կարող է առաջին տեղը զբաղեցնել: Առաջատար Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների Միության (ԱՏՁՄ) տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, թե ինչպես անցավ մրցույթն այս տարի: Նա նաև խոսում է Հայաստանում գյուղատնտեսության մասին: Այս ոլորտը տեխնոլոգիական սովի մեջ է ապրում: Մինչդեռ ամբողջ աշխարհում ՏՏ-ն գյուղատնտեսության կարևոր մասն է: Սարգիս Կարապետյանի խոսքով հաջորդ տարի ArmRobotics մրցույթը նվիրված կլինի հենց գյուղատնտեսությանը:
Նոյեմբերի 21-ին ԱՏՁՄ-ում ներկայացվել է ՏՏ ոլորտի վերաբերյալ վերջին ուսումնասիրությունը, որը ներկայացնում է շուկայի ներկա պատկերը՝ ինչպե՞ս են մասնագետները դիմում աշխատանքի, ո՞ր հմտություններն են պահանջված, ինքա՞ն են կաազմում աշխատավարձերը և ո՞ր հարթակներն են առավել արդյունավետ աշխատանքի որոնման համար։
«Արմաթ» ճարտարագիտական աշխատանոցների նախաձեռնությունը նպատակ ունի զարգացնել դպրոցականների տեխնիկական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումն ու թիմային աշխատանքը։ Դասավանդողները «Արմաթ»-ում երեխաներին փոխանցում են ծրագրավորման, էլեկտրոնիկայի, մեխանիկայի և ռոբոտաշինության հիմունքներ՝ կիրառելով փորձառական ուսուցման մեթոդներ։ «Արմաթ»-ի ամենամեծ արժեքը թիմային աշխատանքն է․ սովորողները ոչ միայն սովորում են նախագծել և ծրագրել ռոբոտներ, այլև աշխատել խմբով:
Adobe-ն արդեն չորս տարի է ներկայություն ունի նաև Հայաստանում: Գրասենյակը գործում է որպես ստեղծարար և տեխնոլոգիական առաջատարության կարևոր հանգույց։ Ընկերությունը շեշտադրում է առողջ աշխատանքային միջավայրի ձևավորումը, թիմային համագործակցությունը և բաց հաղորդակցությունը։ Աշխատակիցներին առաջարկվում են ինչպես զարգացնող գործիքներ ու նորարարական նախագծերում ներգրավվածություն, այնպես էլ արտոնյալ պայմաններ ու ինքնազարգացման հստակ հնարավորություններ։ Adobe-ի նպատակն է շարունակաբար ընդլայնել գործող թիմը և ամրապնդել դիրքը տարածաշրջանի լավագույն տեխնոլոգիական գործատուների շարքում։
Այս թողարկման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրենը խոսում է տարբեր համայնքներից ու միություններից: Տեխնոլոգիական համայնքի օրինակով նա ցույց է տալիս միությունների միջև շփման, փորձի ու մտքի փոխանակման կարևորությունը: Առանձին խնդիր է պետություն-համայնքներ կապը: Երբ պաշտոնյաները պրոակտիվ քաղաքականություն են վարում, նրանք հաճախ են հանդիպում տարբեր կառույցների հետ: Բայց ի՞նչ անել, եթե պաշտոնյան այնքան էլ հետաքրքրված չէ իր գործով: Սարգիս Կարապետյանի կարծիքով այս խնդիրը կարելի է լուծել օրենսդրական մակարդակով ամրագրված մեխանիզմներով, որոնք անկախ պաշտոնյաների և կառավարության տարբերություններից, պետություն-համայնքներ շփումը կտեղափոխեն ինստիտուցիոնալ հարթակ:
Հաղորդման ընթացքում Armenian Code Academy-ի համահիմնադիր և տնօրեն Նարեկ Ասլիկյանն ներկայացրել է ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունները և ռազմավարական տեսլականը։ Նշում է՝ ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է ձևավորել մրցունակ մասնագետներ՝ թարմ ծրագրերով, արդիական գործիքներով և շուկայի պահանջներին համապատասխան հմտություններով։ Զրույցի ընթացքում ընդգծվեց, որ Armenian Code Academy–ն ոչ միայն կրթական հարթակ է, այլ նաև մասնագիտական աճի համար ստեղծված ամբողջական միջավայր:
Geovibe-ը զբաղվում է աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) մշակմամբ, տվյալների վիզուալիզացիայով ու տարածական անալիտիկ լուծումներով։ Ընկերության գլխավոր նպատակներից է առաջադրել նորարարական գործիքներ: Կիրառումը հնարավոր է բոլոր ոլորտներում՝ քաղաքաշինություն, բնապահպանություն, տրանսպորտ, տուրիզմ և այլն։ Համահիմնադիրը ներկայացրեց նաև վերջերս կազմակերպված միջոցառման մանրամասները, որի ընթացքում ներկայացվել էին նոր տեխնոլոգիական լուծումներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և GIS-ի կիրառական օրինակներ Հայաստանի ու տարածաշրջանի մակարդակում։
«Թեք հայեր» հաղորդաշարի այս թողարկումը նվիրված է տեխնոլոգիական առաջընթացին և վերջին տարիների նորարարություններին: Մանսավորապես՝ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը խոսում է արհեստական բանականության մասին: Արդյո՞ք այն կդառնա գրերի գյուտին հավասար նորարարություն և հիմնովին կփոխի աշխարհը: Հաղորդման ընթացքում Սարգիս Կարապետյանը նաև նշում է, որ այսօր Հայաստանի ՏՏ ոլորտը արդեն մրցում է ոչ միայն հմտությունների, այլ նաև իմաստների դաշտում՝ ստեղծելով պրոդուկտներ, որոնք փոխում են մեր իրականությունը:
Նրանք դեռ դպրոցական են, բայց մտքով արդեն մեծ ինժեներների հետ են կռիվ տալիս։ Արմաթի սաները պատմում են, թե ինչպես է հետաքրքրությունը վերածվում իրական նախագծերի, իսկ թիմային ջանքը՝ տպավորիչ արդյունքների միջազգային մրցույթներում։ Ճարտարագիտական կրթության Արմաթ ազգային ծրագրի ղեկավար Մայա Շահումյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկման հյուրերը միջազգային հեղինակավոր մրցաշարերում այս տարի երկրի և Արմաթի պատիվը բարձ պահած պատանի ճարտարագետներն են։
Վերազգային կազմակերպությունները՝ այս կամ այն երկիր մտնելով, բերում են կորպորատիվ լավագույն փորձն ու նպաստում տնտեսությունների զարգացմանը: PMA Armenia-ն հենց այդպիսի կառույցներից է։ Խոշոր հարկատու լինելուց բացի այն դարձել է նաև մեր երկրի գիաուսումնական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Հրանտ Խաչատրյանը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման Հայաստանի, թերևս, ամենաառաջադեմ մասնագետներից է։ Զրույց Firebird-ի կողմից ձևավորվող ԱԲ ենթակառուցվածքի, Հայաստանի ձեռք բերած սուպեր-համակարգչի և ոլորտի հեռանկարի մասին։
Krisp ընկերության աղմկոտ մեկնարկը սկսվեց հենց աղմուկի դեմ պայքարով: Հայաստանյան փոքր թիմը ստեղծեց մի ծրագիր, որը այսօր օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում՝ թույլ տալով մեկ հպումով ազատվել ֆոնային աղմուկից։ ՛՛Թեք Հսկաներ՛՛ հաղորդաշարի հյուրն է ԱՏՁՄ անդամ, Krisp ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանը: Նա պատմում է, թե ինչպես գաղափարը վերածվեց մեծ բիզնեսի, ինչ դժվարությունների են հանդիպել իրենց ճանապարհին և ինչ նոր նախագծեր են այսօր զարգացնում։ Խոսում է նաև տեխնոլոգիական ոլորտի նոր միտումների մասին՝ ինչպես է արհեստական բանականությունը փոխում մեր աշխատանքի, հաղորդակցության ու նույնիսկ մտածելու ձևը։
«Արմաթ» աշխատանոցների բացման որոշումը. ի՞նչ նպատակ ունի այն և ինչպե՞ս է իրականացվում. Երևանից՝ մարզեր։
Մեկնարկում է տեխնոլոգիական համայնքի տարվա գլխավոր տոնը: DigiTec 2025-ը խոստանում է անդադար տոն տեխնոլոգիական համայնքի և բոլոր հյուրերի համար: Առանց դադարների: 24 ժամ:
ԱՏՁՄ 25-րդ հոբելյանական համաժողովն ավարտվել է: Տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքում ձևավորվել է միության Խորհրդի նոր կազմ: Ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է նաև ԱՏՁՄ նոր նախագահ՝ Արմեն Քոչարյանը: Այս հաղորդումը, սակայն, ձայնագրվել է համաժողովից երկու օր առաջ: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը բացատրում է, թե կառույցի համար ինչու են կարևոր արարողակարգը, թափանցիկ ընտրությունները և ինստիտուցիոնալ հիշողությունը: ԱՏՁՄ-ն ունի հստակ ձևակերպված առաքելություն և գործիքակազմ՝ իր նպատակներին հասնելու համար:
Stan-ը (Science and Technology Angels Network) պատմում է, թե ինչպես է կայանում և ընդլայնվում հայկական ստարտափ էկոհամակարգը: Ինչպես կարող է ստարտափը դուրս գալ Հայաստանի սահմաններից և մտնել գլոբալ շուկա: Stan ընկերությունը համոզված է, պետք է շեշտը դնել թիմերի վրա, ներդրողները պետք է խիստ լինեն, որպեսզի գումարը չդառնա միայն գրաֆիկով հավաքած արդյունք, այլ իսկապես ստեղծի ուժեղ, ինքնուրույն ու մրցունակ նախագծեր:
«Prompt»-ը գինի է, որի բաղադրատոմսը առաջարկել է Արհեստական բանականությունը։ Մարդուն մնացել է պարզապես իրականություն դարձնել թվային առաջարկը։ Այսօր գինին արդեն հայկական շուկայում է։ Փորձեք արհեստական բանականության առաջարկած իրական համը։
Հաղորդումը նվիրված է «Դասավանդիր Հայաստան» կրթական ծրագրին։ Ծրագիրը հիմնադրվել է կրթական համակարգում դրական փոփոխություններ խթանելու և հատկապես մարզերի դպրոցներում որակյալ կրթություն ապահովելու նպատակով։ Տասը տարի առաջ դրա հիմնական նպատակը նվիրված և պատրաստված երիտասարդներին դասավանդման ոլորտ ներգրավելն էր։ Այսօր ծրագիրը շարունակաբար զարգանում է՝ ներառելով նորարարական կրթական մեթոդներ, առաջնորդության ձևավորում և համայնքային ներգրավվածություն։ Տարիների ընթացքում հնարավոր է դարձել բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը և ձևավորել սովորողների մոտ գիտելիքի հանդեպ ավելի մեծ հետաքրքրություն։ Ծրագրի շրջանակում ուսուցիչը կարևոր դեր ունի՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես դասավանդող, այլ նաև որպես առաջնորդ և փոփոխությունների նախաձեռնող։
Հաղորդման հյուրը «Globbing» ընկերության հիմնադիրն է, ով ներկայացնում է օնլայն գնումների զարգացումը, ընկերության ստեղծման պատմությունը և գործունեության ընդլայնումը։ Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվում «Globbin»-ի ծավալների աճին, ծառայությունների սփռվածությանը ինչպես հայկական շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Քննարկվում է նաև, թե ինչպես է օնլայն առևտուրը փոխել գնումների մշակույթը՝ բարձրացնելով որակի, արագության և հասանելիության չափանիշները։
Պատկերացրեք տարիներ շարունակ կառուցում եք ընկերություն: Հասնում եք որոշակի հաջողությունների: Այնուհետև դրսից գալիս է օտարերկրյա ներդրողը և…Հենց այստեղ սցենարները կարող են տարբեր լինել: Ձեր ընկերությունը կարող է կուլ գնալ էլ ավելի խոշոր ձկներին, կարող է նաև նոր թռիչքուղի գտնել: Սա է առողջ էկոհամակարգի հիմքը: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկումը նվիրված է օտարերկրյա կապիտալին: Այն բացում է հնարավորություններ, բայց կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել: Եվ չնայած բոլոր կնճռոտ հարցերին՝ օտարերկրյա կապիտալը երկրում նախևառաջ վկայում է այն մասին, որ պետությունն ունի ռեսուրս՝ մարդկանց, թիմերի, մտքերի և երազանքի տեսքով:
Նորարարական, հուսալի և բարձրորակ տեխնոլոգիական լուծումներ. DataArt-ը վստահ քայլերով է առաջ գնում՝ համագործակցելով համաշխարհային շուկայի առաջատարների հետ: 2019 թվականին հասնելով Հայաստան՝ կարճ ժամանակում դարձել է կայուն աճի և զարգացման օրինակ՝ մշտապես ընդլայնելով ծրագրերի շրջանակն ու հավակնությունները։ Ընկերության գլխավոր շարժիչ ուժը մարդկային ռեսուրսն է․ Հայաստանում աշխատող մասնագետները աչքի են ընկնում նվիրվածությամբ, աշխատասիրությամբ և պրոֆեսիոնալիզմով։ Սա ոչ միայն արժեք է, այլև իրական մրցակցային առավելություն միջազգային շուկայում։
Spark Work-ը կառուցում է թիմային մշակույթ, որտեղ յուրաքանչյուր գաղափար դառնում է թիմակիցների սեփականությունը։ Երբ աշխատողը իրեն տեսնում է գաղափարի մեջ, ճանապարհը դառնում է ընդհանուր, ուժն՝ ավելի մեծ։ Չնայած միջազգային ակտիվ աճին, ընկերության հիմնական թիրախային շուկան մնում է Հայաստանը, և հենց այստեղ է ձևավորվում հաջողությունը։
Հաղորդման հյուրը Դավիթ Աբովյանն է՝ ArtGroup-ի ղեկավարը։ Այս ընկերությունը խոստանում է նորարարական լուծումներ, այդ թվում նաև շինարարական ոլորոտում: ArtGroup-ը կառուցապատող է, բայց ոչ սովորական, այլ ՝ տվյալների կենտրոնների։ Վերջին մեծ նախագծերից մեկն, օրինակ, ԵՊՀ-ի դատակենտրոնի ենթակառուցվածքն էր։ Տեխնոլոգիաները բաց երկնքի տակ չեն զարգանում, այլ պահանջում են նույնքան տեխնոլոգիական «տանիք»։ ArtGroup-ը հենց այդպիսի բարձրտեխնոլոգիական շինարարության վրա է կենտրոնացած։
Հայաստանը մի երկիր է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ աչք փակել տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա։ Իր հեղինակային հաղորդման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, որ նորարարության ուժը կախված չէ երկրի հարստությունից։ Տեխնոլոգիաների մեջ ներդրում անելու համար առաջին հերթին պետք է հեռատեսություն, ցանկություն և հավատ՝ սեփական երկրի ներուժի հանդեպ։ Կարապետյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում վենչուրային ներդրումների վրա՝ նշելով, որ դրանք ոչ միայն ֆինանսական ռիսկ են, այլ նաև ապագայի հանդեպ վստահության դրսևորում։
Ստրատափ հիմնելը գործի մի մասն է։ Շատ ավելի կարևոր է կարողանալ այն պաշտպանել։ Աշխարհում յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական մտքի ետևից հազարավոր «որսորդներ» են ընկած։ Ստարտափերում ամենաթանկ արժեքը ոչ միայն գաղափարն է, այլ դրա իրավական պաշտպանությունը։ Աշխարհում ամեն օր ծնվող նոր տեխնոլոգիաներին զուգահեռ կարող է անհետանալ ստեղծած արժեքը: Շատերը դեռ հավատում են մեկ վտանգավոր միֆի` բանավոր պայմանավորվածությունը բավական է։ Կոդը գրում է կոնկրետ մարդը, և եթե պայմանագրում դա հստակ չես նշում, մի օր կարող ես պարզել, որ քո ստեղծած բիզնեսի սեփականատերը դու չես։ Open Source-ը կարող է լինել արագ լուծում, բայց նաև ռումբ՝ սխալ կիառության դեպքում։
«Արմաթ» աշխատանոցների ստեղծումը մարզերում ու սահմանամերձ համայնքներում հնարավոր է դարձել նաև Հայ կրթական հիմնարկության հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ։ Գրասենյակի ղեկավարն ընդգծում է՝ իրենք ձգտում են ստեղծել հավասար կրթական հնարավորություններ։ Արմաթը կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական հմտությունների, այլև ստեղծարար մտածողության ու ինքնավստահության ձևավորման համար: Գրասենյակը կարևորում է մեծ գաղափարների կողքին կանգնելու անհրաժեշտությունը՝ վստահ լինելով, որ Արմաթը դրանցից մեկն է։
Մեկ քայլ առաջ իմպլանտների և պրոթեզների արտադրության ոլորտում: Հայաստանյան «Hybrid Technologies» ընկերությունը ներկայացնում է աշխարհում եզակի 4D իմպլանտներ։ Նորարարությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություն է բացում՝ դառնալ առողջապահական զբուսաշրջության տարածաշրջանային կենտրոն։
Հայաստանում շատերը կարծում են, որ նորարարական լուծումների ոլորտում ներդրում են կատարում բացառապես հարուստ երկրները: Իրականությունը, սակայն, այլ է: Ոչ թե զարգացած, այլ զարգացող երկրներն են, որ ավելի շատ կարիք ունեն ներդրումների նորարարության մեջ: Այսօրվա հարուստ պետությունները աշխարհի հզորների շարքում իրենց տեղը գրավել են ժամանակին ինովացիոն տեխնոլոգիաներ զարգացնելով: Տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս «անցնել» զարգացման որոշ փուլերի վրայով և անմիջապես կիրառել ժամանակակից լուծումներ՝ առողջապահությունից մինչև ֆինանսական ծառայություններ։ Նորարար ձեռնարկությունները ստեղծում են բարձրարժեք աշխատատեղեր, զարգացնում տեղական տաղանդներ և նպաստում գիտելիքահեն տնտեսության ձևավորմանը։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը այս թողարկման ընթացքում խոսել է նորարարության և ներդրումների մասին:
Կարեն Վարդանյանը կդառնար 62 տարեկան: Տեխնոլոգիական մեծ հայը հեռացավ` թողնելով տեսլական, գաղափար ու «Արմաթ»-ներ: ԱՏՁՄ ստեղծման պահին հիմնադիր ընկերությունները ընդամենը 7-ն էին, այսօր թիվը հասել է 262-ի: Կենաց սիրող և տեսաբանությամբ զբաղվող հայ մարդկանց մեջ նա եզակի էր, որ քայլում էր ժամանակից առաջ: Պետական շահը՝ առաջին տեղում, տեխնոլոգիաների «վազքը»՝ անհետաձգելի: Սա նրա տեսլականն էր, որին այսօր լծված է օրեցօր ընդլայնվող մի աբողջ համայնք:
Ու՞մն են իրականում «Արմաթ» աշխատանոցները: Հաճախ են այս հարցը տալիս։ Պատասխանը հստակ է՝ տեխնոլոգիական համայնքինն ու հայ ժողովրդինը: Այս նվերը լավագույն ժառանգություններից է, որ թողել է Կարեն Վարդանյանը: Աշխատանոցներում նախևառաջ պատրաստում են հայ ճարտարագետներ՝ տարբերվող, հնարամիտ, համաշխարհային հարմարավետ ճարտարագիտական հունին հակառակ ընթացող։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի խոսքով՝ «Արմաթ»-ը երբեք որևէ նախագծի հետ չի մրցում: Այն երազանքների մրցույթում առաջին հորիզոնականում է:
Խաղերի ոլորտը շարունակ զարգանում է։ Այստեղ տարածությունն ու ժամանակը ձգվում են այնքան, որքան մարդու կրեատիվությունը։ Այս թողարկման հյուրը Noor Games խաղային ընկերության հիմնադիրն է։ Նա պատմում է խաղերի ստեղծման ուղու, փուլային զարգացման կարևորության և մեծ խաղեր ստեղծող թիմի մաս դառնալու փորձի մասին։ խաղերը պետք չէ դիտարկել միայն բացասական լույսի ներքո․ ցանկացած ճիշտ մշակված խաղ իր մեջ ունի դրական կողմեր՝ կրթական, ստեղծագործական ու հաղորդակցական հնարավորություններ: Դրանք կարող են զարգացնել խաղացողին:
Հայաստանի Ինքնավար Ռոբոտների 17-րդ Առաջնությունը՝ ArmRobotics 2025-ը կրկին ապացուցեց, որ մեր ազգային սպորտաձևերի մեջ ռոբոտաշինությունը կարող է առաջին տեղը զբաղեցնել: Առաջատար Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների Միության (ԱՏՁՄ) տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, թե ինչպես անցավ մրցույթն այս տարի: Նա նաև խոսում է Հայաստանում գյուղատնտեսության մասին: Այս ոլորտը տեխնոլոգիական սովի մեջ է ապրում: Մինչդեռ ամբողջ աշխարհում ՏՏ-ն գյուղատնտեսության կարևոր մասն է: Սարգիս Կարապետյանի խոսքով հաջորդ տարի ArmRobotics մրցույթը նվիրված կլինի հենց գյուղատնտեսությանը:
Նոյեմբերի 21-ին ԱՏՁՄ-ում ներկայացվել է ՏՏ ոլորտի վերաբերյալ վերջին ուսումնասիրությունը, որը ներկայացնում է շուկայի ներկա պատկերը՝ ինչպե՞ս են մասնագետները դիմում աշխատանքի, ո՞ր հմտություններն են պահանջված, ինքա՞ն են կաազմում աշխատավարձերը և ո՞ր հարթակներն են առավել արդյունավետ աշխատանքի որոնման համար։
«Արմաթ» ճարտարագիտական աշխատանոցների նախաձեռնությունը նպատակ ունի զարգացնել դպրոցականների տեխնիկական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումն ու թիմային աշխատանքը։ Դասավանդողները «Արմաթ»-ում երեխաներին փոխանցում են ծրագրավորման, էլեկտրոնիկայի, մեխանիկայի և ռոբոտաշինության հիմունքներ՝ կիրառելով փորձառական ուսուցման մեթոդներ։ «Արմաթ»-ի ամենամեծ արժեքը թիմային աշխատանքն է․ սովորողները ոչ միայն սովորում են նախագծել և ծրագրել ռոբոտներ, այլև աշխատել խմբով:
Adobe-ն արդեն չորս տարի է ներկայություն ունի նաև Հայաստանում: Գրասենյակը գործում է որպես ստեղծարար և տեխնոլոգիական առաջատարության կարևոր հանգույց։ Ընկերությունը շեշտադրում է առողջ աշխատանքային միջավայրի ձևավորումը, թիմային համագործակցությունը և բաց հաղորդակցությունը։ Աշխատակիցներին առաջարկվում են ինչպես զարգացնող գործիքներ ու նորարարական նախագծերում ներգրավվածություն, այնպես էլ արտոնյալ պայմաններ ու ինքնազարգացման հստակ հնարավորություններ։ Adobe-ի նպատակն է շարունակաբար ընդլայնել գործող թիմը և ամրապնդել դիրքը տարածաշրջանի լավագույն տեխնոլոգիական գործատուների շարքում։
Այս թողարկման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրենը խոսում է տարբեր համայնքներից ու միություններից: Տեխնոլոգիական համայնքի օրինակով նա ցույց է տալիս միությունների միջև շփման, փորձի ու մտքի փոխանակման կարևորությունը: Առանձին խնդիր է պետություն-համայնքներ կապը: Երբ պաշտոնյաները պրոակտիվ քաղաքականություն են վարում, նրանք հաճախ են հանդիպում տարբեր կառույցների հետ: Բայց ի՞նչ անել, եթե պաշտոնյան այնքան էլ հետաքրքրված չէ իր գործով: Սարգիս Կարապետյանի կարծիքով այս խնդիրը կարելի է լուծել օրենսդրական մակարդակով ամրագրված մեխանիզմներով, որոնք անկախ պաշտոնյաների և կառավարության տարբերություններից, պետություն-համայնքներ շփումը կտեղափոխեն ինստիտուցիոնալ հարթակ:
Հաղորդման ընթացքում Armenian Code Academy-ի համահիմնադիր և տնօրեն Նարեկ Ասլիկյանն ներկայացրել է ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունները և ռազմավարական տեսլականը։ Նշում է՝ ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է ձևավորել մրցունակ մասնագետներ՝ թարմ ծրագրերով, արդիական գործիքներով և շուկայի պահանջներին համապատասխան հմտություններով։ Զրույցի ընթացքում ընդգծվեց, որ Armenian Code Academy–ն ոչ միայն կրթական հարթակ է, այլ նաև մասնագիտական աճի համար ստեղծված ամբողջական միջավայր:
Geovibe-ը զբաղվում է աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) մշակմամբ, տվյալների վիզուալիզացիայով ու տարածական անալիտիկ լուծումներով։ Ընկերության գլխավոր նպատակներից է առաջադրել նորարարական գործիքներ: Կիրառումը հնարավոր է բոլոր ոլորտներում՝ քաղաքաշինություն, բնապահպանություն, տրանսպորտ, տուրիզմ և այլն։ Համահիմնադիրը ներկայացրեց նաև վերջերս կազմակերպված միջոցառման մանրամասները, որի ընթացքում ներկայացվել էին նոր տեխնոլոգիական լուծումներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և GIS-ի կիրառական օրինակներ Հայաստանի ու տարածաշրջանի մակարդակում։
«Թեք հայեր» հաղորդաշարի այս թողարկումը նվիրված է տեխնոլոգիական առաջընթացին և վերջին տարիների նորարարություններին: Մանսավորապես՝ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը խոսում է արհեստական բանականության մասին: Արդյո՞ք այն կդառնա գրերի գյուտին հավասար նորարարություն և հիմնովին կփոխի աշխարհը: Հաղորդման ընթացքում Սարգիս Կարապետյանը նաև նշում է, որ այսօր Հայաստանի ՏՏ ոլորտը արդեն մրցում է ոչ միայն հմտությունների, այլ նաև իմաստների դաշտում՝ ստեղծելով պրոդուկտներ, որոնք փոխում են մեր իրականությունը:
Նրանք դեռ դպրոցական են, բայց մտքով արդեն մեծ ինժեներների հետ են կռիվ տալիս։ Արմաթի սաները պատմում են, թե ինչպես է հետաքրքրությունը վերածվում իրական նախագծերի, իսկ թիմային ջանքը՝ տպավորիչ արդյունքների միջազգային մրցույթներում։ Ճարտարագիտական կրթության Արմաթ ազգային ծրագրի ղեկավար Մայա Շահումյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկման հյուրերը միջազգային հեղինակավոր մրցաշարերում այս տարի երկրի և Արմաթի պատիվը բարձ պահած պատանի ճարտարագետներն են։
Վերազգային կազմակերպությունները՝ այս կամ այն երկիր մտնելով, բերում են կորպորատիվ լավագույն փորձն ու նպաստում տնտեսությունների զարգացմանը: PMA Armenia-ն հենց այդպիսի կառույցներից է։ Խոշոր հարկատու լինելուց բացի այն դարձել է նաև մեր երկրի գիաուսումնական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Հրանտ Խաչատրյանը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման Հայաստանի, թերևս, ամենաառաջադեմ մասնագետներից է։ Զրույց Firebird-ի կողմից ձևավորվող ԱԲ ենթակառուցվածքի, Հայաստանի ձեռք բերած սուպեր-համակարգչի և ոլորտի հեռանկարի մասին։
Krisp ընկերության աղմկոտ մեկնարկը սկսվեց հենց աղմուկի դեմ պայքարով: Հայաստանյան փոքր թիմը ստեղծեց մի ծրագիր, որը այսօր օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում՝ թույլ տալով մեկ հպումով ազատվել ֆոնային աղմուկից։ ՛՛Թեք Հսկաներ՛՛ հաղորդաշարի հյուրն է ԱՏՁՄ անդամ, Krisp ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանը: Նա պատմում է, թե ինչպես գաղափարը վերածվեց մեծ բիզնեսի, ինչ դժվարությունների են հանդիպել իրենց ճանապարհին և ինչ նոր նախագծեր են այսօր զարգացնում։ Խոսում է նաև տեխնոլոգիական ոլորտի նոր միտումների մասին՝ ինչպես է արհեստական բանականությունը փոխում մեր աշխատանքի, հաղորդակցության ու նույնիսկ մտածելու ձևը։
«Արմաթ» աշխատանոցների բացման որոշումը. ի՞նչ նպատակ ունի այն և ինչպե՞ս է իրականացվում. Երևանից՝ մարզեր։
Մեկնարկում է տեխնոլոգիական համայնքի տարվա գլխավոր տոնը: DigiTec 2025-ը խոստանում է անդադար տոն տեխնոլոգիական համայնքի և բոլոր հյուրերի համար: Առանց դադարների: 24 ժամ:
ԱՏՁՄ 25-րդ հոբելյանական համաժողովն ավարտվել է: Տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքում ձևավորվել է միության Խորհրդի նոր կազմ: Ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է նաև ԱՏՁՄ նոր նախագահ՝ Արմեն Քոչարյանը: Այս հաղորդումը, սակայն, ձայնագրվել է համաժողովից երկու օր առաջ: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը բացատրում է, թե կառույցի համար ինչու են կարևոր արարողակարգը, թափանցիկ ընտրությունները և ինստիտուցիոնալ հիշողությունը: ԱՏՁՄ-ն ունի հստակ ձևակերպված առաքելություն և գործիքակազմ՝ իր նպատակներին հասնելու համար:
Stan-ը (Science and Technology Angels Network) պատմում է, թե ինչպես է կայանում և ընդլայնվում հայկական ստարտափ էկոհամակարգը: Ինչպես կարող է ստարտափը դուրս գալ Հայաստանի սահմաններից և մտնել գլոբալ շուկա: Stan ընկերությունը համոզված է, պետք է շեշտը դնել թիմերի վրա, ներդրողները պետք է խիստ լինեն, որպեսզի գումարը չդառնա միայն գրաֆիկով հավաքած արդյունք, այլ իսկապես ստեղծի ուժեղ, ինքնուրույն ու մրցունակ նախագծեր:
«Prompt»-ը գինի է, որի բաղադրատոմսը առաջարկել է Արհեստական բանականությունը։ Մարդուն մնացել է պարզապես իրականություն դարձնել թվային առաջարկը։ Այսօր գինին արդեն հայկական շուկայում է։ Փորձեք արհեստական բանականության առաջարկած իրական համը։
Հաղորդումը նվիրված է «Դասավանդիր Հայաստան» կրթական ծրագրին։ Ծրագիրը հիմնադրվել է կրթական համակարգում դրական փոփոխություններ խթանելու և հատկապես մարզերի դպրոցներում որակյալ կրթություն ապահովելու նպատակով։ Տասը տարի առաջ դրա հիմնական նպատակը նվիրված և պատրաստված երիտասարդներին դասավանդման ոլորտ ներգրավելն էր։ Այսօր ծրագիրը շարունակաբար զարգանում է՝ ներառելով նորարարական կրթական մեթոդներ, առաջնորդության ձևավորում և համայնքային ներգրավվածություն։ Տարիների ընթացքում հնարավոր է դարձել բարձրացնել ուսուցման արդյունավետությունը և ձևավորել սովորողների մոտ գիտելիքի հանդեպ ավելի մեծ հետաքրքրություն։ Ծրագրի շրջանակում ուսուցիչը կարևոր դեր ունի՝ հանդես գալով ոչ միայն որպես դասավանդող, այլ նաև որպես առաջնորդ և փոփոխությունների նախաձեռնող։
Հաղորդման հյուրը «Globbing» ընկերության հիմնադիրն է, ով ներկայացնում է օնլայն գնումների զարգացումը, ընկերության ստեղծման պատմությունը և գործունեության ընդլայնումը։ Զրույցի ընթացքում անդրադարձ է կատարվում «Globbin»-ի ծավալների աճին, ծառայությունների սփռվածությանը ինչպես հայկական շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Քննարկվում է նաև, թե ինչպես է օնլայն առևտուրը փոխել գնումների մշակույթը՝ բարձրացնելով որակի, արագության և հասանելիության չափանիշները։
Պատկերացրեք տարիներ շարունակ կառուցում եք ընկերություն: Հասնում եք որոշակի հաջողությունների: Այնուհետև դրսից գալիս է օտարերկրյա ներդրողը և…Հենց այստեղ սցենարները կարող են տարբեր լինել: Ձեր ընկերությունը կարող է կուլ գնալ էլ ավելի խոշոր ձկներին, կարող է նաև նոր թռիչքուղի գտնել: Սա է առողջ էկոհամակարգի հիմքը: ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկումը նվիրված է օտարերկրյա կապիտալին: Այն բացում է հնարավորություններ, բայց կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել: Եվ չնայած բոլոր կնճռոտ հարցերին՝ օտարերկրյա կապիտալը երկրում նախևառաջ վկայում է այն մասին, որ պետությունն ունի ռեսուրս՝ մարդկանց, թիմերի, մտքերի և երազանքի տեսքով:
Նորարարական, հուսալի և բարձրորակ տեխնոլոգիական լուծումներ. DataArt-ը վստահ քայլերով է առաջ գնում՝ համագործակցելով համաշխարհային շուկայի առաջատարների հետ: 2019 թվականին հասնելով Հայաստան՝ կարճ ժամանակում դարձել է կայուն աճի և զարգացման օրինակ՝ մշտապես ընդլայնելով ծրագրերի շրջանակն ու հավակնությունները։ Ընկերության գլխավոր շարժիչ ուժը մարդկային ռեսուրսն է․ Հայաստանում աշխատող մասնագետները աչքի են ընկնում նվիրվածությամբ, աշխատասիրությամբ և պրոֆեսիոնալիզմով։ Սա ոչ միայն արժեք է, այլև իրական մրցակցային առավելություն միջազգային շուկայում։
Spark Work-ը կառուցում է թիմային մշակույթ, որտեղ յուրաքանչյուր գաղափար դառնում է թիմակիցների սեփականությունը։ Երբ աշխատողը իրեն տեսնում է գաղափարի մեջ, ճանապարհը դառնում է ընդհանուր, ուժն՝ ավելի մեծ։ Չնայած միջազգային ակտիվ աճին, ընկերության հիմնական թիրախային շուկան մնում է Հայաստանը, և հենց այստեղ է ձևավորվում հաջողությունը։
Հաղորդման հյուրը Դավիթ Աբովյանն է՝ ArtGroup-ի ղեկավարը։ Այս ընկերությունը խոստանում է նորարարական լուծումներ, այդ թվում նաև շինարարական ոլորոտում: ArtGroup-ը կառուցապատող է, բայց ոչ սովորական, այլ ՝ տվյալների կենտրոնների։ Վերջին մեծ նախագծերից մեկն, օրինակ, ԵՊՀ-ի դատակենտրոնի ենթակառուցվածքն էր։ Տեխնոլոգիաները բաց երկնքի տակ չեն զարգանում, այլ պահանջում են նույնքան տեխնոլոգիական «տանիք»։ ArtGroup-ը հենց այդպիսի բարձրտեխնոլոգիական շինարարության վրա է կենտրոնացած։
Հայաստանը մի երկիր է, որ չի կարող իրեն թույլ տալ աչք փակել տեխնոլոգիաների և նորարարությունների վրա։ Իր հեղինակային հաղորդման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, որ նորարարության ուժը կախված չէ երկրի հարստությունից։ Տեխնոլոգիաների մեջ ներդրում անելու համար առաջին հերթին պետք է հեռատեսություն, ցանկություն և հավատ՝ սեփական երկրի ներուժի հանդեպ։ Կարապետյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում վենչուրային ներդրումների վրա՝ նշելով, որ դրանք ոչ միայն ֆինանսական ռիսկ են, այլ նաև ապագայի հանդեպ վստահության դրսևորում։
Ստրատափ հիմնելը գործի մի մասն է։ Շատ ավելի կարևոր է կարողանալ այն պաշտպանել։ Աշխարհում յուրաքանչյուր տեխնոլոգիական մտքի ետևից հազարավոր «որսորդներ» են ընկած։ Ստարտափերում ամենաթանկ արժեքը ոչ միայն գաղափարն է, այլ դրա իրավական պաշտպանությունը։ Աշխարհում ամեն օր ծնվող նոր տեխնոլոգիաներին զուգահեռ կարող է անհետանալ ստեղծած արժեքը: Շատերը դեռ հավատում են մեկ վտանգավոր միֆի` բանավոր պայմանավորվածությունը բավական է։ Կոդը գրում է կոնկրետ մարդը, և եթե պայմանագրում դա հստակ չես նշում, մի օր կարող ես պարզել, որ քո ստեղծած բիզնեսի սեփականատերը դու չես։ Open Source-ը կարող է լինել արագ լուծում, բայց նաև ռումբ՝ սխալ կիառության դեպքում։
«Արմաթ» աշխատանոցների ստեղծումը մարզերում ու սահմանամերձ համայնքներում հնարավոր է դարձել նաև Հայ կրթական հիմնարկության հայաստանյան գրասենյակի աջակցությամբ։ Գրասենյակի ղեկավարն ընդգծում է՝ իրենք ձգտում են ստեղծել հավասար կրթական հնարավորություններ։ Արմաթը կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական հմտությունների, այլև ստեղծարար մտածողության ու ինքնավստահության ձևավորման համար: Գրասենյակը կարևորում է մեծ գաղափարների կողքին կանգնելու անհրաժեշտությունը՝ վստահ լինելով, որ Արմաթը դրանցից մեկն է։
Մեկ քայլ առաջ իմպլանտների և պրոթեզների արտադրության ոլորտում: Հայաստանյան «Hybrid Technologies» ընկերությունը ներկայացնում է աշխարհում եզակի 4D իմպլանտներ։ Նորարարությունը Հայաստանի համար նոր հնարավորություն է բացում՝ դառնալ առողջապահական զբուսաշրջության տարածաշրջանային կենտրոն։
Հայաստանում շատերը կարծում են, որ նորարարական լուծումների ոլորտում ներդրում են կատարում բացառապես հարուստ երկրները: Իրականությունը, սակայն, այլ է: Ոչ թե զարգացած, այլ զարգացող երկրներն են, որ ավելի շատ կարիք ունեն ներդրումների նորարարության մեջ: Այսօրվա հարուստ պետությունները աշխարհի հզորների շարքում իրենց տեղը գրավել են ժամանակին ինովացիոն տեխնոլոգիաներ զարգացնելով: Տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս «անցնել» զարգացման որոշ փուլերի վրայով և անմիջապես կիրառել ժամանակակից լուծումներ՝ առողջապահությունից մինչև ֆինանսական ծառայություններ։ Նորարար ձեռնարկությունները ստեղծում են բարձրարժեք աշխատատեղեր, զարգացնում տեղական տաղանդներ և նպաստում գիտելիքահեն տնտեսության ձևավորմանը։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը այս թողարկման ընթացքում խոսել է նորարարության և ներդրումների մասին:
Կարեն Վարդանյանը կդառնար 62 տարեկան: Տեխնոլոգիական մեծ հայը հեռացավ` թողնելով տեսլական, գաղափար ու «Արմաթ»-ներ: ԱՏՁՄ ստեղծման պահին հիմնադիր ընկերությունները ընդամենը 7-ն էին, այսօր թիվը հասել է 262-ի: Կենաց սիրող և տեսաբանությամբ զբաղվող հայ մարդկանց մեջ նա եզակի էր, որ քայլում էր ժամանակից առաջ: Պետական շահը՝ առաջին տեղում, տեխնոլոգիաների «վազքը»՝ անհետաձգելի: Սա նրա տեսլականն էր, որին այսօր լծված է օրեցօր ընդլայնվող մի աբողջ համայնք:
Ու՞մն են իրականում «Արմաթ» աշխատանոցները: Հաճախ են այս հարցը տալիս։ Պատասխանը հստակ է՝ տեխնոլոգիական համայնքինն ու հայ ժողովրդինը: Այս նվերը լավագույն ժառանգություններից է, որ թողել է Կարեն Վարդանյանը: Աշխատանոցներում նախևառաջ պատրաստում են հայ ճարտարագետներ՝ տարբերվող, հնարամիտ, համաշխարհային հարմարավետ ճարտարագիտական հունին հակառակ ընթացող։ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանի խոսքով՝ «Արմաթ»-ը երբեք որևէ նախագծի հետ չի մրցում: Այն երազանքների մրցույթում առաջին հորիզոնականում է:
Խաղերի ոլորտը շարունակ զարգանում է։ Այստեղ տարածությունն ու ժամանակը ձգվում են այնքան, որքան մարդու կրեատիվությունը։ Այս թողարկման հյուրը Noor Games խաղային ընկերության հիմնադիրն է։ Նա պատմում է խաղերի ստեղծման ուղու, փուլային զարգացման կարևորության և մեծ խաղեր ստեղծող թիմի մաս դառնալու փորձի մասին։ խաղերը պետք չէ դիտարկել միայն բացասական լույսի ներքո․ ցանկացած ճիշտ մշակված խաղ իր մեջ ունի դրական կողմեր՝ կրթական, ստեղծագործական ու հաղորդակցական հնարավորություններ: Դրանք կարող են զարգացնել խաղացողին:
Հայաստանի Ինքնավար Ռոբոտների 17-րդ Առաջնությունը՝ ArmRobotics 2025-ը կրկին ապացուցեց, որ մեր ազգային սպորտաձևերի մեջ ռոբոտաշինությունը կարող է առաջին տեղը զբաղեցնել: Առաջատար Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների Միության (ԱՏՁՄ) տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը պատմում է, թե ինչպես անցավ մրցույթն այս տարի: Նա նաև խոսում է Հայաստանում գյուղատնտեսության մասին: Այս ոլորտը տեխնոլոգիական սովի մեջ է ապրում: Մինչդեռ ամբողջ աշխարհում ՏՏ-ն գյուղատնտեսության կարևոր մասն է: Սարգիս Կարապետյանի խոսքով հաջորդ տարի ArmRobotics մրցույթը նվիրված կլինի հենց գյուղատնտեսությանը:
Նոյեմբերի 21-ին ԱՏՁՄ-ում ներկայացվել է ՏՏ ոլորտի վերաբերյալ վերջին ուսումնասիրությունը, որը ներկայացնում է շուկայի ներկա պատկերը՝ ինչպե՞ս են մասնագետները դիմում աշխատանքի, ո՞ր հմտություններն են պահանջված, ինքա՞ն են կաազմում աշխատավարձերը և ո՞ր հարթակներն են առավել արդյունավետ աշխատանքի որոնման համար։
«Արմաթ» ճարտարագիտական աշխատանոցների նախաձեռնությունը նպատակ ունի զարգացնել դպրոցականների տեխնիկական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումն ու թիմային աշխատանքը։ Դասավանդողները «Արմաթ»-ում երեխաներին փոխանցում են ծրագրավորման, էլեկտրոնիկայի, մեխանիկայի և ռոբոտաշինության հիմունքներ՝ կիրառելով փորձառական ուսուցման մեթոդներ։ «Արմաթ»-ի ամենամեծ արժեքը թիմային աշխատանքն է․ սովորողները ոչ միայն սովորում են նախագծել և ծրագրել ռոբոտներ, այլև աշխատել խմբով:
Adobe-ն արդեն չորս տարի է ներկայություն ունի նաև Հայաստանում: Գրասենյակը գործում է որպես ստեղծարար և տեխնոլոգիական առաջատարության կարևոր հանգույց։ Ընկերությունը շեշտադրում է առողջ աշխատանքային միջավայրի ձևավորումը, թիմային համագործակցությունը և բաց հաղորդակցությունը։ Աշխատակիցներին առաջարկվում են ինչպես զարգացնող գործիքներ ու նորարարական նախագծերում ներգրավվածություն, այնպես էլ արտոնյալ պայմաններ ու ինքնազարգացման հստակ հնարավորություններ։ Adobe-ի նպատակն է շարունակաբար ընդլայնել գործող թիմը և ամրապնդել դիրքը տարածաշրջանի լավագույն տեխնոլոգիական գործատուների շարքում։
Այս թողարկման ընթացքում ԱՏՁՄ տնօրենը խոսում է տարբեր համայնքներից ու միություններից: Տեխնոլոգիական համայնքի օրինակով նա ցույց է տալիս միությունների միջև շփման, փորձի ու մտքի փոխանակման կարևորությունը: Առանձին խնդիր է պետություն-համայնքներ կապը: Երբ պաշտոնյաները պրոակտիվ քաղաքականություն են վարում, նրանք հաճախ են հանդիպում տարբեր կառույցների հետ: Բայց ի՞նչ անել, եթե պաշտոնյան այնքան էլ հետաքրքրված չէ իր գործով: Սարգիս Կարապետյանի կարծիքով այս խնդիրը կարելի է լուծել օրենսդրական մակարդակով ամրագրված մեխանիզմներով, որոնք անկախ պաշտոնյաների և կառավարության տարբերություններից, պետություն-համայնքներ շփումը կտեղափոխեն ինստիտուցիոնալ հարթակ:
Հաղորդման ընթացքում Armenian Code Academy-ի համահիմնադիր և տնօրեն Նարեկ Ասլիկյանն ներկայացրել է ընկերության գործունեության հիմնական ուղղությունները և ռազմավարական տեսլականը։ Նշում է՝ ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է ձևավորել մրցունակ մասնագետներ՝ թարմ ծրագրերով, արդիական գործիքներով և շուկայի պահանջներին համապատասխան հմտություններով։ Զրույցի ընթացքում ընդգծվեց, որ Armenian Code Academy–ն ոչ միայն կրթական հարթակ է, այլ նաև մասնագիտական աճի համար ստեղծված ամբողջական միջավայր:
Geovibe-ը զբաղվում է աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) մշակմամբ, տվյալների վիզուալիզացիայով ու տարածական անալիտիկ լուծումներով։ Ընկերության գլխավոր նպատակներից է առաջադրել նորարարական գործիքներ: Կիրառումը հնարավոր է բոլոր ոլորտներում՝ քաղաքաշինություն, բնապահպանություն, տրանսպորտ, տուրիզմ և այլն։ Համահիմնադիրը ներկայացրեց նաև վերջերս կազմակերպված միջոցառման մանրամասները, որի ընթացքում ներկայացվել էին նոր տեխնոլոգիական լուծումներ, տվյալների վերլուծության մոտեցումներ և GIS-ի կիրառական օրինակներ Հայաստանի ու տարածաշրջանի մակարդակում։
«Թեք հայեր» հաղորդաշարի այս թողարկումը նվիրված է տեխնոլոգիական առաջընթացին և վերջին տարիների նորարարություններին: Մանսավորապես՝ ԱՏՁՄ տնօրեն Սարգիս Կարապետյանը խոսում է արհեստական բանականության մասին: Արդյո՞ք այն կդառնա գրերի գյուտին հավասար նորարարություն և հիմնովին կփոխի աշխարհը: Հաղորդման ընթացքում Սարգիս Կարապետյանը նաև նշում է, որ այսօր Հայաստանի ՏՏ ոլորտը արդեն մրցում է ոչ միայն հմտությունների, այլ նաև իմաստների դաշտում՝ ստեղծելով պրոդուկտներ, որոնք փոխում են մեր իրականությունը:
Նրանք դեռ դպրոցական են, բայց մտքով արդեն մեծ ինժեներների հետ են կռիվ տալիս։ Արմաթի սաները պատմում են, թե ինչպես է հետաքրքրությունը վերածվում իրական նախագծերի, իսկ թիմային ջանքը՝ տպավորիչ արդյունքների միջազգային մրցույթներում։ Ճարտարագիտական կրթության Արմաթ ազգային ծրագրի ղեկավար Մայա Շահումյանի հեղինակային հաղորդման այս թողարկման հյուրերը միջազգային հեղինակավոր մրցաշարերում այս տարի երկրի և Արմաթի պատիվը բարձ պահած պատանի ճարտարագետներն են։
Վերազգային կազմակերպությունները՝ այս կամ այն երկիր մտնելով, բերում են կորպորատիվ լավագույն փորձն ու նպաստում տնտեսությունների զարգացմանը: PMA Armenia-ն հենց այդպիսի կառույցներից է։ Խոշոր հարկատու լինելուց բացի այն դարձել է նաև մեր երկրի գիաուսումնական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։
Հրանտ Խաչատրյանը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման Հայաստանի, թերևս, ամենաառաջադեմ մասնագետներից է։ Զրույց Firebird-ի կողմից ձևավորվող ԱԲ ենթակառուցվածքի, Հայաստանի ձեռք բերած սուպեր-համակարգչի և ոլորտի հեռանկարի մասին։
Krisp ընկերության աղմկոտ մեկնարկը սկսվեց հենց աղմուկի դեմ պայքարով: Հայաստանյան փոքր թիմը ստեղծեց մի ծրագիր, որը այսօր օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում՝ թույլ տալով մեկ հպումով ազատվել ֆոնային աղմուկից։ ՛՛Թեք Հսկաներ՛՛ հաղորդաշարի հյուրն է ԱՏՁՄ անդամ, Krisp ընկերության համահիմնադիր Արտավազդ Մինասյանը: Նա պատմում է, թե ինչպես գաղափարը վերածվեց մեծ բիզնեսի, ինչ դժվարությունների են հանդիպել իրենց ճանապարհին և ինչ նոր նախագծեր են այսօր զարգացնում։ Խոսում է նաև տեխնոլոգիական ոլորտի նոր միտումների մասին՝ ինչպես է արհեստական բանականությունը փոխում մեր աշխատանքի, հաղորդակցության ու նույնիսկ մտածելու ձևը։
«Արմաթ» աշխատանոցների բացման որոշումը. ի՞նչ նպատակ ունի այն և ինչպե՞ս է իրականացվում. Երևանից՝ մարզեր։
Մեկնարկում է տեխնոլոգիական համայնքի տարվա գլխավոր տոնը: DigiTec 2025-ը խոստանում է անդադար տոն տեխնոլոգիական համայնքի և բոլոր հյուրերի համար: Առանց դադարների: 24 ժամ:
Union of Advanced Technology Enterprises © 2025. All rights reserved
